Go to content

Bescherming klokkenluiders

Dankzij de Europese richtlijn (EU) 2019/1937 worden klokkenluiders beschermd. In Nederland geldt hiervoor de Wet bescherming klokkenluiders. Op deze pagina leest u meer over de bescherming van klokkenluiders tegen benadeling door hun werkgever, als gevolg van een melding over een misstand. Ook vindt u hier instructies om zelf een melding te doen.

Meld een misstand bij de AFM

Heeft u redelijke gronden om aan te nemen dat er een wet wordt overtreden waarop de AFM toezicht houdt? Of werkt u bij een onder toezicht staande instelling van de AFM en is daar sprake van een misstand? Meld dit dan bij de AFM. Dit kan op één van de volgende manieren:

  • Bel naar ons telefonisch spreekuur (0800-6800680) op maandag, woensdag en donderdag van 10:00 tot 13:00, of;
  • Stuur uw melding naar meldingenformulier@afm.nl (u kunt een terugbelverzoek achterlaten als u liever buiten de bovengenoemde tijden met ons belt), of;
  • Gebruik ons contactformulier, of;
  • Stuur een brief naar Autoriteit Financiële Markten, Postbus 11723, 1001 GS AMSTERDAM t.a.v. Afdeling Signalen

Advies inwinnen

Heeft u melding van een misstand gedaan, of bent u van plan dat te gaan doen? Dan kunt u kosteloos vertrouwelijk advies inwinnen bij het Huis voor Klokkenluiders. Zij geven advies over het doen van de melding, over de wettelijke bescherming die u daarna geniet en over de vervolgstappen die u het beste kunt zetten.

De adviseurs van het Huis voor Klokkenluiders verstrekken onafhankelijk advies en bieden een luisterend oor, maar zijn echter geen belangenbehartigers. Kijk voor meer informatie op: www.huisvoorklokkenluiders.nl.

Anoniem melden

Meld u liever anoniem? Mail dan vanuit een anoniem e-mailadres, of vul een anoniem e-mailadres in op ons contactformulier. U kunt ook een brief sturen, zonder uw contactgegevens.


Het nadeel bij anoniem melden, is dat de AFM geen contact met u kan opnemen als er belangrijke informatie ontbreekt. Dan is het moeilijker om de ernst van de situatie te beoordelen. Bij ernstige misstanden ontvangt de AFM echter liever een anonieme melding dan geen melding.

Maakt u zich zorgen over de eventuele herleidbaarheid naar u? U kunt altijd bellen met de AFM om dit te bespreken, voordat u een melding doet. Bel op maandag, woensdag of donderdag tussen 10:00 en 13:00 naar 0800-6800680. Belt u liever op een ander tijdstip? Laat dan een terugbelverzoek achter via meldingenformulier@afm.nl

Onder welke voorwaarden geniet een melder bescherming?

 

Intern of extern melden?

Bij voorkeur doet u een interne melding van een misstand bij de organisatie waar u werkzaam bent zodat de vermeende overtreding tijdig kan worden aangepakt bij de bron. Het is ook toegestaan om direct een externe melding in te dienen bij de hiervoor bevoegde autoriteit. 

Voorwaarden bescherming tegen benadeling

U bent beschermd tegen benadeling als u de interne meldprocedure bij uw werkgever heeft doorlopen, of direct een externe melding heeft gedaan bij de hiervoor bevoegde autoriteit én redelijke gronden heeft om aan te nemen dat de gemelde informatie over een misstand op het moment van de melding juist is.

De nieuwe wet gaat uit van het vermoeden dat de benadeling het gevolg is van de melding of openbaarmaking. Het is aan de werkgever (die de benadelende maatregel tegen u heeft genomen) om aan te tonen dat de benadeling niet het gevolg is van de melding. 

Voorwaarden bescherming in gerechtelijke procedure na melding

U bent niet aansprakelijk in een gerechtelijke procedure, voor bijvoorbeeld laster of het schenden van de geheimhoudingsplicht, als u redelijke gronden heeft om aan te nemen dat het noodzakelijk was om regels te breken om een misstand te onthullen.

Deze bescherming tegen aansprakelijkheid geldt niet als u op een strafbare manier aan de informatie bent gekomen. 

Wanneer is er sprake van een misstand?

Er is sprake van een misstand als er sprake is van een inbreuk op het Unierecht, of als er een sprake is van een maatschappelijke misstand. 


Wat wordt er bedoeld met een maatschappelijke misstand? 

Het gaat om een handeling of nalatigheid van uw (ex)werkgever waarbij er een gevaar dreigt dat:       

  • een wettelijke voorschrift of interne regels worden geschonden, óf, 
  • er een gevaar is voor de volksgezondheid, veiligheid personen, aantasting milieu, of goed functioneren openbare dienst of onderneming.  Daarnaast moet het maatschappelijk belang in het geding zijn: 
  • Het raakt niet enkel uw persoonlijke belangen, maar ook dat van anderen, én, 

Er is sprake van een patroon of structureel karakter. Of de handeling of nalatigheid zijn ernstig en omvangrijk. Wat is een inbreuk op het Unierecht? 

Een 'inbreuk op het Unierecht'  betekent dat er een (Europese) wet wordt overtreden waar de AFM toezicht op houdt. Het gaat om een onrechtmatige handeling of nalatigheid die betrekking heeft op de Europese wetten die worden genoemd in de richtlijn ter bescherming van klokkenluiders. In de Bijlage Deel 1, onderdeel B van de richtlijn vindt u het overzicht van Europese wetten waarover een melding kan worden gedaan


Verbod op benadeling en vrijwaring van gerechtelijke procedure  

Een melder kan door zijn werkgever benadeeld worden (of dit als zodanig ervaren) als gevolg van het doen van een melding. Een melder kan deze benadeling bij een rechter aanvechten. Op basis van de Wet bescherming klokkenluiders wordt een melder van een misstand beter beschermd tegen (pogingen tot) benadeling. Voorbeelden van benadeling zijn: schorsing, ontslag en loonsverlaging, intimidatie, pesterijen, het intrekken van een vergunning, opname op een zwarte lijst, of een opzegging van een contract voor bijvoorbeeld de levering van goederen of diensten. 
 
Daarnaast wordt de melder beschermd indien er – als gevolg van de melding die hij heeft gedaan – een gerechtelijke procedure wordt gestart. 
 
Als er aan de voorwaarden voor een melding is voldaan, worden niet alleen de melder, maar ook personen in de omgeving van de melder – zoals een partner, familielid of directe collega – beschermd. In de volgende paragraaf leest u meer over de voorwaarden

Wat doet de AFM met uw melding?


U ontvangt binnen zeven kalenderdagen een ontvangstbevestiging van uw melding.

Opvolging van het onderzoek

Binnen drie maanden, na de ontvangstbevestiging, ontvangt u feedback over de beoordeling van uw melding. Zodra wij uw melding hebben ontvangen wordt deze beoordeeld en wordt er zo nodig een onderzoek gestart. Een onderzoek kan leiden tot het opleggen van een maatregel. De AFM kan daarbij geen inhoudelijke informatie delen over de afhandeling van het onderzoek. Dit komt doordat de AFM op basis van artikel 1:89 van de Wet op het financieel toezicht gebonden is aan geheimhouding van vertrouwelijke informatie. Het delen van vertrouwelijke informatie kan namelijk het lopende onderzoek in gevaar brengen.

Verstrekken van nadere informatie

Als er behoefte is aan verduidelijking van uw gemelde informatie, of aan verstrekking van nadere informatie, dan nemen wij contact met u op. Wij vragen u om nadere informatie te versturen via Cryptshare naar meldingenformulier@afm.nl. In de handleiding kunt u lezen hoe u eenvoudig bestanden deelt via Cryptshare.