Nieuws 13/04/26

Menselijke betrokkenheid en duidelijke verantwoordelijkheid cruciaal bij inzet AI op kapitaalmarkten

AI verandert razendsnel hoe handel op de kapitaalmarkten werkt. Dat biedt kansen: analyses gaan sneller, kosten dalen en orders worden slimmer uitgevoerd. Maar dezelfde technologie versterkt bestaande kwetsbaarheden en kan ook nieuwe risico’s veroorzaken. In het rapport AI in Capital Markets: Balancing Innovation and Integrity schetst de AFM een toekomst waarin AI-modellen inmiddels zo snel en autonoom kunnen opereren dat zij marktgedrag beïnvloeden op manieren die beleggers niet altijd doorhebben. Daarom agenderen wij nu het gesprek met de markt en met nationale en internationale toezichthouders, over kansen en risico’s.

In het kort

AI kan prijsvorming sturen zonder afspraken
Informatie als nieuwe kwetsbaarheid
Opkomst multi-agent-technologie
Vooruitkijken

AI kan prijsvorming sturen zonder afspraken

Door zelflerende handelssystemen kunnen patronen ontstaan die lijken op gecoördineerd gedrag, zonder dat partijen overleg hebben gehad of dat beogen. Deze systemen kunnen elkaars prijsbewegingen spiegelen en marktbewegingen versterken. Omdat veel modellen gebruikmaken van dezelfde data en naar hetzelfde streven, wordt de markt kwetsbaarder. Een foutieve of defensieve reactie van één model kan zich razendsnel verspreiden wanneer er geen goede controls zijn, waardoor prijspatronen ontstaan die niet langer het gevolg zijn van gezonde markwerking.

Informatie als nieuwe kwetsbaarheid

Steeds meer handelsmodellen verwerken niet alleen koersen, maar ook nieuws, marktsentiment en informatie op sociale media. Daardoor kan manipulatie verschuiven van de markt zelf naar de informatie waar die modellen op draaien. Eén slim verspreid nepbericht kan theoretisch binnen seconden honderden algoritmes in beweging zetten, zonder dat er ook maar een misleidende order hoeft te worden geplaatst.

Opkomst multi-agent-technologie

Tegelijkertijd zien we, naast zelfstandige AI‑systemen, ook multi‑agent-technologie opkomen. Deze ontwikkeling biedt kansen voor meer snelheid en efficiëntie, maar vraagt vooral om een zorgvuldige inrichting en passende risicobeheersing. Marktpartijen moeten wendbaar genoeg zijn om te kunnen inspelen op nieuwe toepassingen. Zij bepalen zelf waar technologie wordt ingezet, welke grenzen daarbij gelden en hoe zij toezicht houden op risico’s en mogelijke interventies. Door transparante keuzes, zichtbare menselijke betrokkenheid en heldere verantwoordelijkheden blijft het vertrouwen in de markt geborgd.

Vooruitkijken

De sector laat zien zich bewust en actief te verhouden tot het toenemende gebruik van AI. In een snel veranderende technologische omgeving is het daarbij belangrijk dat partijen wendbaar blijven, zodat nieuwe ontwikkelingen tijdig kunnen worden geïntegreerd. Tegelijkertijd zijn passende waarborgen essentieel om risico’s beheerst te houden en in controle te blijven.

Wij ondersteunen deze ontwikkeling door ons toezicht en interne expertise verder te versterken. Risico’s worden vroegtijdig vertaald naar passende toezichtmaatregelen, met oog voor de mogelijke behoefte aan aanvullende interpretaties of wet- en regelgeving. Recent zijn ook de regels en verwachtingen voor algoritmische handel en het gebruik van AI aangescherpt. In voortdurende dialoog met de sector en in samenwerking met nationale en internationale partners dragen wij zo bij aan een stabiele en toekomstbestendige markt, waarin innovatie en beheersing in balans zijn.