Terug

Beloningsbeleid - algemene vragen

Veelgestelde vragen voor Beloningsbeleid - algemene vragen

Hoe komt u tot een beheerst beloningsbeleid?

De AFM heeft een stappenplan opgesteld dat u kan helpen bij het voldoen aan de regels van een beheerst beloningsbeleid. Bij het opstellen van een beheerst beloningsbeleid kunt u uzelf een aantal vragen stellen, zoals:

  1. Heeft de onderneming een risicoanalyse uitgevoerd?
  2. Is de inhoud & werking van het beloningsbeleid beheerst?
  3. Is het beloningsbeleid volledig en toegankelijk vastgelegd?
  4. Heeft de instelling haar beloningsbeleid openbaar gemaakt?
  5. Is er sprake van zorgvuldige borging in de bedrijfsvoering, bijvoorbeeld door middel van periodieke controles en audits?
Stuur deze vraag door

Wij handelen altijd al in het belang van de klant. Een beheerst beloningsbeleid is bij ons niet nodig. Is dat juist?

Dit is onjuist. De Wft verplicht iedere financiële onderneming tot het opstellen van een schriftelijk beheerst beloningsbeleid. Het uitvoeren van een risicoanalyse en het nemen van passende beheersmaatregelen vormen daar een onderdeel van. Ook moet het beloningsbeleid openbaar gemaakt worden.

Stuur deze vraag door

Er zijn nieuwe regels voor beloningen in werking getreden. Per wanneer moet ik aan de regels voldoen?

De Wet beloningsbeleid financiële ondernemingen is op 7 februari 2015 in werking getreden en heeft diverse Wft-artikelen gewijzigd. Voor een aantal normen zoals het bonusplafond geldt een overgangstermijn ten aanzien van bestaande contracten en afspraken. Deze overgangstermijn houdt in dat financiële ondernemingen tot 1 januari 2016 de tijd hebben om de bestaande variabele beloning van medewerkers die voor 1 januari 2015 in dienst zijn getreden aan te passen aan het bonusplafond. Voor andere normen, zoals de bestaande verplichting tot het voeren van een beheerst beloningsbeleid, bestaat geen overgangstermijn. Aan deze eisen moeten ondernemingen al voldoen.

Stuur deze vraag door

Welke onderdelen horen terug te komen in een beheerst beloningsbeleid?

Een beheerst beloningsbeleid omvat beloningen in de ruimste zin van het woord (variabel, vast, promotie, auto, pensioen, cursussen, etc). Ook de criteria voor het toekennen van beloningen - zoals functieprofielen, prestatiecriteria en resultaatafspraken - en het meten en beoordelen van die criteria vallen eronder. In het beloningsbeleid moet u in ieder geval aandacht besteden aan de verhoudingen tussen de vaste en variabele beloningen, de samenstelling van de variabele beloning en de criteria voor toekenning van de beloning. De AFM heeft een stappenplan opgesteld om u te helpen bij het opstellen van het beheerst beloningsbeleid van uw onderneming.

Stuur deze vraag door

Voor wie gelden de regels over beheerst beloningsbeleid?

De regels over een beheerst beloningsbeleid gelden voor alle natuurlijke personen die werkzaamheden verrichten voor of onder verantwoordelijkheid van een financiële onderneming met zetel in Nederland. Het gaat dus niet alleen om medewerkers met een dienstbetrekking, maar ook om alle personen die onder verantwoordelijkheid van de financiële onderneming werken, zoals ingehuurde uitzendkrachten.

Daarnaast maakt het niet uit welke functies die personen vervullen. Alle functies in een organisatie vallen onder de reikwijdte van de wet. De wet is dus niet beperkt tot de functies waarin personen zich daadwerkelijk bezighouden met het verlenen van financiële diensten. Ook voor bijvoorbeeld secretaresses of medewerkers van een ICT-afdeling geldt de verplichting een beheerst beloningsbeleid op te stellen en te voeren.

Wanneer een financiële onderneming deel uitmaakt van een groep, kan het zo zijn dat de regels ook van toepassing zijn op de groep van ondernemingen waarbinnen de onderneming zich bevindt of op eventuele dochterondernemingen.

Zie ook De Wbfo introduceert 'groepstoezicht'. Wat betekent dit?

Stuur deze vraag door

Wat is er nieuw ten opzichte van de vorige regels over beheerst beloningsbeleid?

Het beloningsbeleid van financiële ondernemingen moest volgens de oude regeling al beheerst zijn en zo worden ingericht dat onzorgvuldige behandeling van klanten werd voorkomen. De Wet beloningsbeleid financiële ondernemingen (Wbfo) legt de oude regels vast in de Wft, dus op wetsniveau in plaats van de eerdere regels die in het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft (BGfo) waren opgenomen.

Naast de al bestaande regels introduceert de Wbfo ook een aantal nieuwe regels. Zo zijn er bijvoorbeeld regels die nadere criteria stellen aan de variabele beloning van medewerkers - de maximering van de variabele beloning op 20% van de vaste beloning van de medewerker - en een verbod op gegarandeerde variabele beloningen.

Stuur deze vraag door

Wanneer is een beloning vast en wanneer variabel?

Een beloningsvorm kan vast of variabel zijn.

Een vaste beloning bestaat uit financiële en niet-financiële criteria die onvoorwaardelijk aan de medewerker worden toegekend. Bij een vaste beloning gaat het er om dat altijd vooraf vaststaat wat het bedrag van de beloning wordt voor verrichte werkzaamheden. De freelancer of medewerker in dienst weet dan duidelijk welk bedrag hij na de afgesproken opdracht of periode zal krijgen. Deze beloning is niet afhankelijk van de resultaten van de verrichte werkzaamheden. De vaste beloning is contractueel vastgelegd en gegarandeerd en niet (periodiek) prestatieafhankelijk.

Enkele voorbeelden van een vaste beloning, naast een vast maandsalaris, jaarlijks vakantiegeld en een vaste dertiende maand zijn:

  • vast uurtarief
  • overwerkvergoeding, mits vooraf contractueel vastgesteld en niet prestatieafhankelijk (wanneer bijvoorbeeld overwerkvergoeding afhankelijk wordt gesteld van tot stand gekomen advies, is sprake van variabele beloning)

Een variabele beloning is het deel van de beloning dat geen vaste beloning is. Variabele beloningen zijn doorgaans afhankelijk van doelen of prestaties. Zo kan het bedrag dat de medewerker zal ontvangen op voorhand niet duidelijk zijn, maar afhankelijk zijn van de geleverde prestaties. Hieronder geven we een aantal voorbeelden om de scheiding tussen vast en variabel te verduidelijken.

Enkele voorbeelden van variabele beloningen zijn:

  • winstuitkering
  • productiebonus
  • prestatiebonus
  • provisie of deel van omzet (DVO)
  • betaling per tot stand gekomen overeenkomst, gegeven advies of (een deel van) de daarmee gepaard gaande omzet.
Stuur deze vraag door

Wat is de stelregel om voor onderscheid tussen variabele en vaste beloning?

Als stelregel om het onderscheid tussen variabele en vaste beloning te verduidelijken hanteert de AFM de volgende vragen:

  • Zit er een prestatieafhankelijk element in het beloningscriterium?
  • Is de uiteindelijke hoogte van de totale beloning vooraf onbekend?

Wanneer u op één van deze vragen ‘ja’ antwoordt, dan is er sprake van een variabele beloning. Als de beloning prestatieafhankelijk is, dan kan op voorhand niet worden vastgesteld wat de hoogte zal zijn van de uiteindelijke beloning. En daarmee is het een variabele beloning.

Wij hebben extra voorbeelden uitgewerkt om inzichtelijk te maken van wat wij onder variabele en vaste beloningen verstaan.

Enkele uitgewerkte voorbeelden van vaste beloningen zijn:

  • De beloning per opdracht is aan te merken als een vaste beloning als de hoogte van de beloning/betaling vooraf is vastgesteld ongeacht de uitkomst van de dienstverlening. Ook als er bijvoorbeeld een totaalbedrag wordt betaald voor een bepaalde periode dat vooraf vastgesteld wordt, bijvoorbeeld 5000 euro, dan geldt de beloning als vast. Hierbij kan worden gedacht aan een maandsalaris van een adviseur in dienst, maar ook een ingehuurde freelancer die voor een bepaalde periode werkzaamheden verricht bij de onderneming.

  • De beloning met een percentage van een vastgesteld bedrag merken wij aan als vaste beloning indien sprake is van een afgebakende groep en de beloning niet afhankelijk is gesteld van de uitkomst van de dienstverlening. De afgebakende groep moet dan ook een duidelijke klantbehoefte hebben.

Een voorbeeld is dat de advieskosten in het DVD zijn vastgesteld op 2000 euro. De adviseur krijgt de opdracht om 20 klanten te voorzien van advies waarbij wordt afgesproken dat hij per klant 40% van de advieskosten zoals opgenomen in het DVD zal ontvangen. Op voorhand staat al vast dat hij 20 x 40 procent van 2000 euro zal krijgen. Daarom merken wij deze beloning aan als vast.

Als er niet wordt afgesproken hoeveel klanten moeten worden voorzien van advies, dan kan een prikkel ontstaan om zo veel mogelijk klanten te benaderen en mogelijk richting een advies te duwen. Op deze wijze is de te ontvangen beloning afhankelijk van een prestatie (aantal gegeven adviezen) en niet op voorhand duidelijk. In dat geval wordt de beloning aangemerkt als variabel. Dit wordt slechts anders als op voorhand vast staat dat de klant een adviesbehoefte heeft. Als een financiële onderneming een freelancer een vast bedrag van 500 euro betaalt voor dienstverlening aan een klant met een adviesbehoefte, dan merken we die beloning als vast aan.

Enkele uitgewerkte voorbeelden van variabele beloningen zijn:

  • De beloning per opdracht kan ook variabel zijn. Dit is het geval als de hoogte van de beloning/betaling afhankelijk is van het behalen van prestaties, zoals van het aantal gesloten overeenkomsten of het aantal gegeven adviezen. De hoogte van de beloning is dus niet op voorhand vast te stellen, want hoe meer gesloten overeenkomsten of gegeven adviezen, hoe hoger de beloning.

  • De beloning per gegeven advies waarbij het nog niet duidelijk is dat de klant een adviesbehoefte heeft (leadopvolging), merken wij aan als variabele beloning. Dit omdat, de beloning prestatieafhankelijk is en hier een duidelijke prikkel tot het geven van zoveel mogelijk advies in kan zitten. Als een adviseur betaald krijgt per advies, kan dat stimuleren tot het duwen van klanten richting een advies waar mogelijk geen behoefte van de klant ligt.

  • De beloning met een percentage van de totale rekening, die de klant dient te voldoen en waarvan de hoogte op voorhand niet duidelijk is, is variabel.

Een voorbeeld is de afspraak om te belonen met een percentage van de uiteindelijke rekening. Dit bedrag staat op voorhand niet vast en betekent dat de beloning meer zal bedragen wanneer de totale rekening voor de klant hoger uitvalt. Daarom merken wij deze beloning aan als variabel.

De betaling aan de medewerker door de beleggingsonderneming van een percentage van het belegd vermogen dat door de medewerker wordt beheerd, merken wij aan als variabele beloning. Dit omdat door deze vorm van beloning de prestatie zou kunnen variëren doordat de medewerker een andere risicoacceptatie hanteert.

De beloning aan de medewerker per verrichte transactie in een beleggingsportefeuille merken wij aan als variabele beloning. Doordat de hoogte van de beloning niet op voorhand is vast te stellen, zou de prestatie van de medewerker kunnen variëren door meer beleggingstransacties in een portefeuille te verrichten.

Stuur deze vraag door

Mag mijn onderneming nog variabel belonen?

Ja, dat mag. De wet stelt wel een zogenaamd ‘plafond’ aan de variabele beloning, de zogenaamde bonuscap. Dit mag maximaal 20% zijn van de vaste beloning van een medewerker op jaarbasis. Daarnaast moet de variabele beloning voor minimaal 50% afhankelijk zijn van niet-financiële criteria.

Een onderneming mag afwijken van het bonusplafond van 20% voor medewerkers die niet of niet-uitsluitend binnen een cao worden beloond. Het gemiddelde van de verhouding tussen de vaste en variabele beloningen van alle medewerkers binnen de financiële onderneming mag dan niet meer dan 20% bedragen. Daarnaast is de variabele beloning van een individuele medewerker in ieder geval gemaximeerd tot 100% van zijn eigen vaste salaris.

Het is niet de bedoeling dat ondernemingen misbruik maken van deze uitzondering. De verhouding tussen de vaste en variabele beloning moet passend zijn. Financiële ondernemingen mogen door middel van een variabele beloning geen verkeerde prikkels aan hun medewerkers geven die het risico op onzorgvuldige behandeling van consumenten vergroten.

De uitzondering is volgens de Minister van Financiën vooral bedoeld voor bijzondere situaties en specifiek personeel. De Minister heeft aangegeven dat de uitzondering zal worden geëvalueerd en eventueel aangepast als hier veel gebruik van wordt gemaakt op een manier die niet bedoeld is. Daarnaast staat expliciet in de wet dat ontduikingsconstructies om de regels van het beheerste beloningsbeleid te omzeilen verboden zijn.

Tot slot wordt opgemerkt dat beheerders van beleggingsinstelling of icbe’s en beleggingsondernemingen die onder andere alleen voor eigen rekening handelen uitgezonderd zijn van het bonusplafond. Zij moeten wel voldoen aan de andere regels van een beheerst beloningsbeleid.

Rekenvoorbeeld

Een financiële onderneming heeft 8 personeelsleden en valt niet onder een CAO.
De onderneming wil twee medewerkers (medewerker A en medewerker B) variabel belonen.

Medewerker A heeft:
- Een maandsalaris (inclusief 8% vakantiegeld) van € 2.500,-.

Medewerker B heeft:
- Een maandsalaris (inclusief 8% vakantiegeld) van‎ € 3.000,-.

Variabele beloning
Medewerker A ontvangt een variabele beloning van € 2.500 en medewerker B van € 1.000.

Vraag
‘Voldoet de hier opgenomen regeling aan de maximale variabele beloning die kan worden toegekend op grond van de Wbfo?’

Antwoord
Ja, deze regeling voldoet aan de toegestane maximale variabele beloning. De Wft kent namelijk een uitzondering op de bonus cap van 20% voor personen die een beloning ontvangen die niet of niet uitsluitend wordt bepaald door een cao. Er kan een hogere variabele beloning worden toegekend, mits het gemiddelde van de variabele beloning over de groep niet meer bedraagt dan 20%. Ook mag de variabele beloning van een persoon niet hoger zijn dan 100% van zijn vaste beloning.
Het rekenvoorbeeld verduidelijkt dit.

Medewerker A wordt voor 100% van zijn vaste salaris variabel beloond (2500/2500 x 100 = 100%) en medewerker B wordt voor 33.3% van zijn vaste salaris‎ variabel beloond (1000/3000 x 100 = 33.3%).

Medewerker A en B krijgen als enige een variabele beloning. Dus:
6 medewerkers ontvangen 0% variabele beloning, 1 medewerker ontvangt 33,3% variabele beloning en 1 medewerkers ontvangt 100% variabele. Het totale percentage variabele beloning in deze groep is dus 133,3%. Dit percentage deelt men door het aantal personen, in dit geval door 8. In totaal komt men dan op een gemiddelde variabele beloning van 16,7% (6 x 0% + 1 x 100% + 1 x 33,3%) / 8 personen = 16,7% gemiddeld per persoon).

De variabele beloning moet voor minimaal de helft gebaseerd zijn op niet-financiële criteria.
Voor een uitleg wat moet worden verstaan onder niet-financiële criteria wordt verwezen naar de veelgestelde vragen.

Beheerst beloningsbeleid
Ondanks dat de financiële onderneming in het voorbeeld naar de letter van de wet voldoet aan de zogenaamde bonus cap, moet nog steeds zorgvuldig gekeken worden of het totaal van beloningen past in een beheerst beloningsbeleid.

Stuur deze vraag door

Een variabele beloning moet bestaan uit financiële en niet-financiële criteria. Wat is het verschil tussen deze criteria?

De wet zegt dat de variabele beloning voor ten minste 50% gebaseerd moet zijn op niet-financiële criteria.

Bij het bepalen of sprake is van een niet-financieel criterium gaat het om diverse prestaties, zoals de resultaten van de medewerker die de variabele beloning ontvangt, de prestaties van het bedrijfsonderdeel waar de medewerker werkzaam is en de prestaties van de onderneming.

Voorbeelden van niet-financiële criteria zijn:

  • strategische doelen
  • klanttevredenheid
  • naleving van risicobeheersingsbeleid
  • compliance met interne en externe regels
  • leiderschap
  • managementvaardigheden
  • samenwerking met personen of bedrijfsonderdelen
  • creativiteit
  • motivatie
  • duurzaamheid en maatschappelijk bewust handelen.
Stuur deze vraag door

Moeten financiële ondernemingen het beloningsbeleid openbaar maken?

Ja, iedere financiële onderneming moet een beschrijving van het beloningsbeleid openbaar maken. Openbaarmaking van de beschrijving van het beleid mag in de vorm van een samenvatting. U hoeft het (interne) beloningsbeleid, zoals dat eventueel met behulp van het stappenplan tot stand is gekomen, dus niet integraal te publiceren.

De beschrijving van het beloningsbeleid moet aansluiten bij de omvang van de onderneming. Hierbij geldt de stelregel: hoe complexer of groter de onderneming, des te uitgebreider de beschrijving. Ook mag de beschrijving geen onjuist beeld geven van de beloningspraktijk van de onderneming.

De volgende elementen moeten meegenomen worden in de beschrijving:

  • de wijze waarop het beloningsbeleid voldoet aan de regels en de genomen maatregelen om daaraan te voldoen
  • het aantal personen dat variabel beloond wordt en het bedrijfsonderdeel waar zij werken
  • het aantal personen dat een totale jaarlijkse beloning van €1 miljoen of meer heeft ontvangen
  • de procedures en criteria die zijn vastgesteld voor het aanpassen en terugvorderen van de variabele beloning.

Als uw onderneming een jaarverslag publiceert, moet de beschrijving van het beheerst beloningsbeleid daarin opgenomen worden. Als u een website heeft, maakt u de beschrijving ook openbaar via uw website.

Het doel van openbaarmaking is transparantie. Zo is voor de klant duidelijk hoe uw medewerkers worden beloond en hoe u ervoor zorgt dat de risico’s op onzorgvuldige klantbehandeling worden beheerst.

Stuur deze vraag door

Wat betekent ‘groepstoezicht’ zoals genoemd in de Wbfo?

De wettelijke regels over een beheerst beloningsbeleid zijn van toepassing op financiële ondernemingen met zetel in Nederland. Ook kunnen de regels van toepassing zijn op dochterondernemingen van financiële ondernemingen (ook wanneer die dochterondernemingen geen financiële onderneming zijn) en op de groep waar de financiële onderneming bij hoort. Hiervoor is gekozen omdat de risico’s van het beloningsbeleid zich overal kunnen voltrekken en niet alleen consequenties hebben voor een financiële onderneming, maar ook voor andere ondernemingen binnen een groep.

Stel, u heeft als adviseur/bemiddelaar een makelaarskantoor als dochteronderneming. Dan moet ook het makelaarskantoor de regels over een beheerst beloningsbeleid toepassen. Figuur 1 laat deze situatie zien. De grijs gearceerde ondernemingen vallen onder het beloningsbeleid.

 

 

beloningsbeleid-figuur1

Figuur 1

 

Naast dat dochterondernemingen van een financiële onderneming de regels moeten toepassen kan het ook zo zijn dat de regels van toepassing zijn op de gehele groep. Dit is het geval als de holding haar zetel heeft in Nederland en de hoofdactiviteiten van de groep bestaan uit het aanbieden van financiële producten en het verlenen van financiële diensten. Het is niet nodig dat de holding zelf een financiële onderneming is. Naast de hoofdactiviteit of de doelstelling van de groep als geheel kan ook de omzet of het deel van het personeel dat zich bezighoudt met financiële activiteiten een belangrijke aanwijzing zijn om te bepalen wat de hoofdactiviteiten.

Figuur 2 laat een situatie zien waarin wel sprake is van toezicht op de gehele groep. Figuur 3 laat een situatie zien waarin geen sprake is van toezicht op de gehele groep. De grijs gearceerde ondernemingen vallen onder het beloningsbeleid.

 

 

beloningsbeleid-figuur2

Figuur 2

beloningsbeleid-figuur3

Figuur 3

 

Wanneer uw onderneming samenwerkt met een zelfstandig vergunninghoudende financiële onderneming en deze in het kader van de samenwerking voor eigen rekening en risico activiteiten uitvoert, dan is hij zelf verantwoordelijk voor een beheerst beloningsbeleid.

Stuur deze vraag door

Ik ben een DGA, adviseur en/of bemiddelaar zonder personeel. Welke beheerst beloningsbeleid-regels gelden voor mij?

Wanneer u geen personeel in loondienst heeft, en u ook als bestuurder van uw onderneming niet in loondienst bent, bent u niet verplicht een beloningsbeleid op te stellen. Een beheerst beloningsbeleid veronderstelt namelijk dat u de mogelijkheid heeft om personen - werkzaam onder uw verantwoordelijkheid - door middel van beloningen prikkels te geven die een negatieve invloed (kunnen) hebben op de wijze waarop klanten worden behandeld. Wanneer u alleen werkt, is dit niet het geval. Stuur deze vraag door

Mijn onderneming werkt met ZZP’ers, uitzendkrachten of freelancers. Vallen zij onder het beloningsbeleid van mijn onderneming?

Alle natuurlijke personen die onder de verantwoordelijkheid van de financiële onderneming werken, vallen onder de regels van het beheerste beloningsbeleid. Dus ook de beloningen van bijvoorbeeld ingehuurde uitzendkrachten of zelfstandigen zonder personeel vallen onder uw beloningsbeleid.

Wanneer (vakbekwame) freelancers voor rekening en risico van een financiële onderneming werken, vallen zij onder het beloningsbeleid van deze financiële ondernemingen.

Als er werkzaamheden worden uitbesteed aan een andere financiële onderneming dan moet die andere financiële onderneming zelf een beheerst beloningsbeleid hebben. Haar werknemers vallen dan niet onder het beloningsbeleid van de uitbestedende onderneming. Worden de werkzaamheden echter uitgevoerd onder verantwoordelijkheid (voor rekening en risico) van de inhurende financiële onderneming, dan vallen de natuurlijke personen die de werkzaamheden verrichten onder het beloningsbeleid van de financiële onderneming die hen inhuurt om de werkzaamheden uit te voeren. Denk hierbij aan het inschakelen van een call center.

Stuur deze vraag door

Mogen verbonden agenten van een beleggingsonderneming variabel worden beloond?

Verbonden agenten treden op onder volledige en onvoorwaardelijke verantwoordelijkheid van één bepaalde beleggingsonderneming. De verbonden agent verleent voor rekening van deze beleggingsonderneming bepaalde beleggingsdiensten en valt hiervoor onder de verantwoordelijkheid van de beleggingsonderneming. Door op te treden als verbonden agent hoeft zij niet afzonderlijk over een vergunning te beschikken, maar moeten zij wel voldoen aan de regels van de Wft.

Wanneer een verbonden agent onder de verantwoordelijkheid van de beleggingsonderneming valt, vallen de vergoedingen die hieruit voortvloeien onder het beloningsbeleid van de vergunninghoudende beleggingsonderneming. Dat betekent dat de verbonden agent mee gaat met het beloningsbeleid van de beleggingsonderneming en derhalve het bonusplafond van 20% van toepassing is. Dit geldt ook wanneer de vergoedingen op basis van assets under management of omzet worden betaald.

Stuur deze vraag door

Kan mijn onderneming voor het (tijdelijke) behoud van een individuele medewerker voor de organisatie afwijken van de cap van 20% (via een retentiebonus)?

Ja, dat is onder bepaalde voorwaarden mogelijk. Zo is voor deze gevallen expliciete instemming vooraf nodig van de toezichthouder. Ook geldt voor deze bonussen een maximumplafond van 100%.

Stuur deze vraag door