Terug

Sanctiewet / sanctiemaatregelen

De Sanctiewet 1977 is een kaderwet en is de grondslag voor de uitwerking van (inter)nationale regels ter uitvoering van de internationale sanctiemaatregelen.

Sanctiemaatregelen zijn maatregelen die worden opgelegd als reactie op schendingen van het internationale recht of van mensenrechten, in een poging een kentering teweeg te brengen. Daarnaast vervullen sancties een rol in de bestrijding van terrorisme. De maatregelen worden opgelegd aan regimes die rechtsstatelijke en democratische beginselen niet eerbiedigen.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN) heeft de hoogste macht in het uitvaardigen van sancties. De sancties zijn opgenomen in VN Resoluties. De Europese Unie (EU) legt in principe de VN Resoluties zo snel mogelijk ten uitvoer door middel van EU verordeningen, maar kan ook zelfstandig sancties opleggen (eveneens door middel van EU verordeningen). Daarnaast kunnen individuele landen ook sancties instellen.

Alle personen en ondernemingen, kortom alle rechtssubjecten, zijn zelf verantwoordelijk voor een correcte naleving van de sanctieregelingen en zij moeten zich bewust zijn van het risico dat zij een economisch delict begaan door het niet naleven van de sanctieregelgeving.

Toezicht

Met betrekking tot het financieel verkeer zijn de AFM en De Nederlandsche Bank (DNB) belast met het toezicht op de naleving van de Sanctiewet 1977. De AFM houdt op basis van de Sanctiewet toezicht op beleggingsinstellingen en beleggingsondernemingen.

De financiële toezichthouders richten zich in het kader van de wet op vastgestelde voorschriften voor de administratieve organisatie en interne controle (AO/IC). Daartoe hebben de beide toezichthouders gezamenlijk de 'Regeling Toezicht Sanctiewet 1977' vastgesteld op grond van de Sanctiewet 1977. Per 1 oktober 2005 is deze regeling in werking getreden.

Sanctiemaatregelen

In de verordeningen van de Europese Unie zijn in beginsel de volgende (financiële) sancties te onderscheiden: 

  • een gebod tot het bevriezen van tegoeden van aangewezen personen of organisaties; 
  • een verbod om rechtstreeks dan wel niet rechtstreeks middelen te beschikking te stellen aan deze personen of organisaties; 
  • een verbod of restrictie op het verlenen van financiële diensten.

Door deze maatregelen wordt het voor terroristische organisaties of personen moeilijker om hun activiteiten te financieren. Uit de inhoud van de verordeningen kan worden opgemaakt welke financiële sanctiemaatregel(en) het betreft, wat de strekking is en tot welke landen, gebieden, personen of entiteiten de sancties zijn gericht.

Er is een ‘Electronic Combined Targeted Financial Sanctions List’ (de zogenaamde ‘EU-freeze list’) beschikbaar waarop instellingen kunnen zien van welke personen en entiteiten tegoeden bevroren dienen te worden op grond van in Nederland geldende financiële sanctieregelgeving. In de lijst is ook een overzicht van de recente wijzigingen van de lijst te raadplegen.

Een verbod of restrictie op het verlenen van financiële diensten is gericht tegen bepaalde landen en gebieden. Deze zijn in de ‘EU-freeze list’ niet genoemd. Voor deze verboden moeten altijd de voor het bepaalde land of gebied geldende sanctieregelingen (meestal EU Verordeningen) worden bekeken.

Het is goed om daarnaast altijd de Nationale Terrorismelijst te checken.

Tot slot is er ook nog de VN-terrorismelijst: een op basis van VN-resolutie 1267 opgestelde lijst waarop van terroristische activiteiten verdachte personen en entiteiten staan die gelieerd zijn aan Al Qa’ida.

Voor wie van toepassing?

In principe gelden sanctieregelingen voor iedereen. Op grond van de Regeling toezicht Sanctiewet 1977 moeten financiële ondernemingen maatregelen treffen op het gebied van de administratieve organisatie en interne controle om zo de bepalingen van de sanctieregelgeving na te leven. Daarnaast zijn financiële ondernemingen zelf verantwoordelijk voor een correcte naleving van de sanctieregelingen. De AFM is, samen met DNB, belast met het toezicht op de naleving van de Sanctieregelgeving met betrekking tot het financieel verkeer. De sanctieregelingen gelden dus voor iedereen, maar het toezicht hierop is verdeeld. Beleggingsinstellingen en beleggingsondernemingen vallen onder het toezicht van de AFM.

Meldplicht

Bestaande cliënt

Als de beleggingsonderneming of beleggingsinstelling constateert dat een cliënt overeenkomt met een (rechts)persoon of entiteit als bedoeld in de sanctieregelgeving, dan moet zij hiervan direct melding maken bij de AFM.

De AFM vraagt de financiële onderneming de volgende gegevens op te nemen in de melding:

  • identiteitsgegevens van de betreffende cliënt als bedoeld in de Wwft
  • de omvang van het bevroren saldo
  • het rekeningnummer
  • de aard van de relatie
  • naam- en adresgegevens van de contactpersoon binnen de financiële onderneming
  • de toepasselijke sanctieregeling.

Daarnaast kunnen relevante feiten en omstandigheden met betrekking tot deze cliënt beschreven worden.

De melding kan gestuurd worden naar meldingsanctiewet@afm.nl. Overwegt u een melding te doen en u heeft daarover specifieke vragen. Dan kunt u contact opnemen met het domein Marktintegriteit & Handhaving via het algemene telefoonnummer van de AFM.

Tegoeden moeten bevroren blijven totdat de betreffende sanctieregeling gewijzigd wordt en de verplichting om te bevriezen ophoudt te bestaan of anderszins tegenbericht van de toezichthouder wordt ontvangen. Ontvangt u geen bericht van ons, dan moet u er vanuit gaan dat het tegoed als een daadwerkelijke ‘hit’ moet worden beschouwd en dat het bevroren moet blijven tot nader bericht.

(Voorgenomen) transactie

Als de beleggingsonderneming of beleggingsonderneming constateert dat er sprake is van een (voorgenomen) transactie met een bestaande of nieuwe cliënt die op de sanctielijst staat, dan moet de financiële onderneming op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering deze (voorgenomen) transactie melden bij de Financial Intelligence Unit-Nederland.

Daarnaast moet een melding over een (voorgenomen) transactie in bijna alle gevallen tevens onverwijld als incident bij de AFM gemeld worden. In gevallen waarop een cliënt voorkomt op een sanctielijst kan de melding gestuurd worden naar meldingsanctiewet@afm.nl. Als er sprake is van een (voorgenomen) transactie die in strijd is met de sancties, kan de AFM aanvullend onderzoek verrichten en informatie delen met samenwerkingspartners.

Lees meer

Wetteksten

De AFM is de gedragstoezichthouder voor de gehele financiële marktsector. Alle financiële ondernemingen staan op basis van verschillende wetten onder het gedragstoezicht van de AFM. De specifieke wet- en regelgeving is afhankelijk van het soort onderneming.

Via het onderstaand overzicht vindt u uitgebreide wetsinformatie (wetten.overheid.nl). Lagere regelgeving staat onder het kopje ‘wetstechnische informatie', rechtsboven op de betreffende pagina's. 

Awb       Algemene wet bestuursrecht                    
Wft
Wet financieel toezicht
Wte 1995
Wet toezicht effectenverkeer 1995
Wta 
Wet toezicht accountantsorganisaties
Wtfv
Wet toezicht financiële verslaggeving
PW 
Pensioenwet
Wvb
Wet verplichte beroepspensioenregeling
Wge
Wet giraal effectenverkeer
Whc
Wet handhaving consumentenbescherming
Wwft
Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme
Sanctiewet
Sanctiewet 1977
Wbft
Wet bekostiging financieel toezicht

 

Informatie delen

Delen via: deel
Alle onderwerpen