Terug

Kostentransparantie pensioenfondsen Voor Pensioenuitvoerders

Deelnemers betalen voor het beheer van hun pensioengelden. Over de hoogte van de kosten en waar die kosten door veroorzaakt worden, moet een pensioenfonds transparant zijn. De kosten die een pensioenfonds maakt, heeft namelijk grote invloed op de pensioenuitkomst van de deelnemer. In het nieuwe stelsel is kostentransparantie nog belangrijker.

Kosten worden gemaakt in de context van rendement en risico en moeten daarom altijd ook in die context worden uitgelegd. In vergelijking tot de kosten van de administratie (de zogenoemde kosten van pensioenbeheer), zijn de kosten van vermogensbeheer en transacties gemiddeld vier keer zo hoog. Daarom vindt de AFM het van groot belang dat de deelnemers ervan uit mogen gaan dat hun pensioenfonds de kosten van het vermogensbeheer in ogenschouw neemt in haar besluitvorming en dat hun pensioenfonds adequate uitleg geeft over de kosten in de context waarvoor ze gemaakt worden: rendement en risico.

Rapportage van de hoogte van kosten

Het is van belang dat een pensioenfonds transparant is over de hoogte van de kosten en hierover ook verantwoording aflegt. Dit maakt een inhoudelijke discussie over de hoogte van de kosten en de beleidskeuzes mogelijk, zodat het evenwicht dat het fonds heeft gekozen tussen kosten en baten, aan kan sluiten bij de deelnemers voor wie het de pensioenregeling uitvoert.

Kostentransparantie start met een correcte rapportage van de hoogte van kosten. Op grond van de Pensioenwet  en het Besluit uitvoering Pensioenwet dient een pensioenfonds in het bestuursverslag informatie weer te geven over de uitvoeringskosten die zijn gemaakt in een verslagjaar. Hierbij dienen de kosten uitgesplitst te worden in drie categorieën: pensioenbeheer-, vermogensbeheer- en transactiekosten. Voor elk van deze categorieën toont het pensioenfonds het totaalbedrag en de verhouding (bedrag per deelnemer of percentage van het belegd vermogen). Samenvattend rapporteert een pensioenfonds dus:

I. De administratieve uitvoeringskosten als totaalbedrag; 
II. De administratieve uitvoeringskosten als bedrag per deelnemer of pensioengerechtigde 
III. De kosten van vermogensbeheer als totaalbedrag; 
IV. De kosten van vermogensbeheer als percentage van het in het verslagjaar gemiddeld belegde vermogen; 
V. De transactiekosten als totaalbedrag; 
VI. De transactiekosten als percentage van het in het verslagjaar gemiddeld belegde vermogen. 

Hierbij dienen de kosten van vermogensbeheer en transactiekosten gescheiden van elkaar te worden getoond.

Kosten in de context van de beleggingsmix

Om de discussie te verleggen van alleen “hoogte van totale kosten” naar “kosten in relatie tot rendement en risico”, heeft de AFM de kosten van vermogensbeheer nu in relatie gebracht met de werkelijke beleggingsmix van individuele pensioenfondsen. Deze mix vloeit immers voort uit het beleggingsbeleid waarin rendement en risico samenkomen.

Uit ons onderzoek blijkt dat de kostenniveaus van de meest gangbare en vaak liquide categorieën, zoals aandelen en vastrentende waarden, lager zijn dan de kosten van de meer alternatieve beleggingen zoals vastgoed, private equity en hedgefondsen. Het rendements- en risicoprofiel ziet er dan echter ook anders uit, dus alleen een kostenvergelijking is onvoldoende. Het gaat niet alleen over kostenhoogte, maar ook over rendement en risico en over de verantwoording van beleggingskeuzes in die context. En dat is precies de benodigde zinvolle uitleg van deze kosten.

Transparantie ook belangrijk vanwege nieuw pensioenstelsel

In het nieuwe stelsel worden gemaakte kosten door fondsen direct in mindering gebracht op het persoonlijk gereserveerd pensioenvermogen van deelnemers. Zij zien die kosten dus jaarlijks terug in hun jaarlijkse pensioenoverzicht. Kostentransparantie en verantwoording wordt daarmee nog belangrijker.

Publicaties

De afgelopen jaren heeft de AFM in meerdere rapporten aanbevelingen gedaan aan pensioenfondsen met betrekking tot kostentransparantie. Deze rapporten zijn via de links hieronder te raadplegen. Daarnaast heeft de Pensioenfederatie de Aanbevelingen Uitvoeringskosten gepubliceerd. Deze handreiking geeft een pensioenfonds handvatten voor de weergave en de verantwoording van de hoogte van de kosten. Hiermee onderschrijft de sector, net als de AFM, het belang van kostentransparantie.

AFM nieuwsbericht: Pensioenfondsen te weinig transparant over kosten (april 2021)

AFM nieuwsbericht: AFM roept pensioenfondsen op hun beleggingskosten te spiegelen (mei 2015)

AFM rapport: Jaarverslagen pensioenfondsen inzake kosten van vermogensbeheer en transactiekosten (april 2014)

AFM rapport: Kosten Pensioenfondsen verdienen meer aandacht (2011)

Uitkomsten DNB-AFM: onderzoek naar vermogensbeheerkosten pensioenfondsen (maart 2015)

AFM nieuwsbrief: Pensioen 20 april 2015

Informatie delen

Delen via: deel
Alle onderwerpen voor Pensioenuitvoerders