Terug

Provisies Voor Beleggingsondernemingen

Hieronder wordt uitgelegd welke regels er in Nederland gelden voor het ontvangen en verschaffen van provisies door beleggingsondernemingen.

Provisieverbod voor dienstverlening aan retailbeleggers

Het provisieverbod geldt in Nederland voor beleggingsondernemingen die beleggingsdiensten of nevendiensten verlenen aan niet-professionele beleggers (ook wel retailbeleggers genoemd). Dit houdt in dat beleggingsondernemingen geen geldelijke of niet-geldelijke provisies van derden mogen ontvangen of verstrekken met betrekking tot het verlenen van een beleggingsdienst of nevendienst. Dit provisieverbod geldt ook voor buitenlandse beleggingsondernemingen met een bijkantoor in Nederland, voor (beheerders van) instellingen voor collectieve belegging in effecten (UCITS) en alternatieve beleggingsinstellingen (Alternative Investment Funds of kortweg AIF’s), wanneer zij beleggingsdiensten verlenen aan retailbeleggers.

Provisieregels voor dienstverlening aan professionele beleggers

Met de introductie van MiFID II gelden er provisieregels voor dienstverlening aan professionele beleggers. Bij individueel vermogensbeheer of onafhankelijk advies en bijbehorende nevendiensten aan professionele beleggers moet de beleggingsonderneming eventuele geldelijke provisie (zoals geldbedragen of kortingen) doorgeven aan de cliënt. Dit wordt de ‘doorgeefplicht’ genoemd. Een beleggingsonderneming mag geen niet-geldelijke provisie ontvangen. Voor andere vormen van dienstverlening aan professionele beleggers geldt geen doorgeefplicht, maar zijn de eisen aan het ontvangen van provisie onder MiFID II aangescherpt.

Provisies die van derden worden ontvangen, moeten de kwaliteit van de dienstverlening bevorderen en mogen het klantbelang niet schaden. Deze voorwaarde geldt niet alleen bij het ontvangen van een provisie, maar ook bij het verschaffen van een provisie aan een derde en geldt in dat geval bij alle vormen van dienstverlening. Deze regels gelden ook voor (beheerders van) instellingen voor collectieve belegging in effecten en alternatieve beleggingsinstellingen die beleggingsdiensten verlenen aan professionele beleggers. Omdat deze regels voortkomen uit MiFID II gelden ze voor alle beleggingsondernemingen die beleggingsdiensten verlenen in de EU.

Provisieregels voor dienstverlening aan in aanmerking komende tegenpartijen

Een derde categorie van klanten is de ‘in aanmerking komende tegenpartij’. Bij deze groep klanten wordt de meeste kennis verondersteld. In MiFID II is een lijst van ondernemingen opgenomen die hieronder valt. Het zijn veelal financiële ondernemingen zoals pensioenfondsen, beleggingsondernemingen of kredietinstellingen. Ook centrale overheden of supranationale publiekrechtelijke organisaties maken bijvoorbeeld deel uit van deze groep. Als een in aanmerking komende tegenpartij onafhankelijk advies of vermogensbeheer afneemt, wordt deze cliënt gekwalificeerd als professionele belegger. De provisieregels voor dienstverlening aan professionele beleggers (zie bovenstaande alinea) gelden dan ook voor deze dienstverlening. Wanneer een in aanmerking komende tegenpartij execution only-dienstverlening afneemt, gelden er geen provisieregels. Wel moet een beleggingsonderneming voldoen aan regels met betrekking tot belangenverstrengeling (artikel 4:88 Wft en artikel 167b BGfo).

Classificatie van beleggers

Beleggingsondernemingen delen nieuwe klanten in een van de volgende categorieën in: niet-professionele beleggers, professionele beleggers of in aanmerking komende tegenpartijen (van hoog naar laag beschermingsniveau). In de wet (artikelen 4:18a tot en met 4:18eWft) zijn de kenmerken van de verschillende categorieën opgenomen. De cliëntclassificatie van beleggers bepaalt welke provisieregels van toepassing zijn op de dienstverlening aan die belegger. Er bestaat een risico dat beleggingsondernemingen een belegger onterecht classificeren als een professionele belegger of in aanmerking komende tegenpartij om onder het provisieverbod voor niet-professionele beleggers uit te komen. De AFM zal scherp toezicht houden op de juiste classificatie van beleggers, zodat de niet-professionele belegger de juiste bescherming krijgt.

Provisieregels en research

Onder MiFID II gelden er voor beleggingsondernemingen strikte voorwaarden voor het ontvangen van research. In MiFID II staan criteria op basis waarvan beleggingsondernemingen kunnen toetsen of er sprake is van research. Research kwalificeert in beginsel als provisie, tenzij de beleggingsonderneming die het ontvangt ervoor betaalt. Dat betekent dat wanneer de beleggingsonderneming er niet voor betaalt het provisieverbod (bij dienstverlening aan retailbeleggers) danwel de provisieregels (bij dienstverlening aan professionele beleggers) zoals beschreven op deze pagina zijn van toepassing zijn.

Wanneer er door de beleggingsonderneming voor de ontvangen research wordt betaald, kwalificeert de ontvangen research niet als een ontvangen provisie. De beleggingsonderneming kan de research uit haar eigen middelen betalen of in rekening brengen bij haar klanten. Wanneer zij ervoor kiest om haar klanten te laten betalen, dan kan dat op 2 manieren: de kosten van de research direct bij de klant in rekening brengen (via een separate rekening), of deze in rekening brengen door een opslag op de transactiekosten. Aan laatstgenoemde mogelijkheid zijn wel strenge eisen verbonden. Zo moet het bedrag dat voor research in rekening wordt gebracht gebaseerd zijn op het budget dat de onderneming daarvoor heeft vastgesteld. Bovendien mag het bedrag nooit afhankelijk zijn van het transactievolume en/of de waarde van de uitgevoerde transacties.

Door de nieuwe regels met betrekking tot research zullen beleggingsondernemingen kritischer moeten kijken welke research zij van toegevoegde waarde vinden en willen afnemen en wat zij hiervoor betalen. Doordat er niet meer indirect voor research betaald mag worden, kunnen ook onafhankelijke researchproviders concurreren met de traditionele aanbieders van research, zoals banken en brokers. Het is de verwachting dat deze ontwikkelingen ten goede komen aan de kwaliteit van research.

Meer informatie over researsch vindt u in de links hiernaast.

Informatie delen

Delen via: deel
Alle onderwerpen voor Beleggingsondernemingen