Terug

2013: Meer oog voor productkwaliteit

20132013 is voor de financiële sector het jaar van de integriteit. Het jaar waarin opnieuw duidelijk is geworden dat eerlijkheid een kernwaarde is waar hard aan gewerkt moet worden in de financiële wereld. Zo wordt de samenleving in Nederland opgeschrikt door het Libor-schandaal, waren Nederlandse accountants betrokken bij buitenlandse omkoping en bleken flitskredietaanbieders onredelijk hoge, verborgen kosten te hanteren. De AFM heeft de afgelopen jaren op verschillende manieren geprobeerd de sector te stimuleren deze uitdaging tot zelfregulering aan te gaan. Er is bijvoorbeeld gesproken over hun integrale verbeterplannen, over de wijze waarop ze intern hun organisaties aansturen en met welke profielen ze mensen rekruteren. Ook heeft de AFM met DNB onderzoek gedaan naar het verandervermogen van financiële instellingen. Hiermee wordt blootgelegd waar de sterke en zwakke punten zitten in het verandervermogen van instellingen.

Onderzoek onder consumenten

Onderzoek laat zien hoe consumenten kijken naar de AFM en de financiële sector.  Enkele conclusies:

  • 1/3 van de consumenten weet (globaal) wat de AFM doet, 1/3 kent de AFM van naam en 1/3 heeft niet eerder van de AFM gehoord.
  • 3/4 van de consumenten die de AFM kennen, is positief over de AFM. En hoe beter men de AFM kent, hoe hoger de waardering voor de AFM.
  • Ongeveer een op de 5 Nederlanders (20%) vindt de financiële markt in Nederland goed georganiseerd, een op de 3 niet (34%).
  • Eén op de 5 consumenten heeft vertrouwen in het financieel toezicht in Nederland, ruim 4 op de 10 niet.
  • De crises hebben het consumentenvertrouwen duidelijk een knauw gegeven; in najaar 2008 vindt nog 46% de financiële markt goed georganiseerd.

Invoering provisieverbod

Klanten betalen financiële dienstverleners vanaf nu rechtstreeks voor advies. De adviseur is niet langer afhankelijk van de productaanbieder voor de beloning. Hierdoor wordt financieel advies objectiever en betrouwbaarder. In voorbereiding op het provisieverbod heeft de AFM veel aandacht besteed aan voorlichting over de nieuwe wet- en regelgeving.

Toezicht op productontwikkelproces

Voorheen keek de AFM naar de kwaliteit van de informatie, maar dat was niet genoeg. Vanaf 2013 kijkt de AFM ook naar de kwaliteit van producten en het productontwikkelingsproces met als uitgangspunt: klantbelang centraal. Enkele concrete voorbeelden van dit toezicht:

  • De AFM schept duidelijkheid over de nieuwe norm
  • De AFM brengt het productenlandschap in kaart, monitort het aanbod van 6.500 producten, haalt producten van de markt
  • De AFM waarschuwt consumenten voor risicovolle producten zoals beleggingsobligaties en bitcoins.

Juli 2013 - Toezicht op alternatieve beleggingsinstellingen

De AFM houdt vanaf nu ook toezicht op alternatieve beleggingsinstellingen, zoals hedgefunds private equity en vastgoedfondsen.  Dit naar aanleiding van de AIFM-richtlijn (Directive on Alternative Investment Fund Managers). De AFM verwacht hierdoor circa tachtig nieuwe vergunningen en registratie van 180 AIFM’s, uiteindelijk ligt het aantal daadwerkelijk verleende vergunningen lager, omdat veel partijen kiezen voor automatische omzetting.

Rentederivaten

Verkenning van mogelijke problemen bij dienstverlening aan niet-retail klanten, bijvoorbeeld rentederivaten bij het MKB. De start van een complex en langlopend dossier voor banken én de toezichthouder.

Mysteryshoppen in opkomst

Mysteryshoppen is van toenemend belang voor onderzoek van de AFM: in 2013 is het gebruik van mysteryshoppen met 20 procent gestegen in vergelijking met het jaar ervoor. Door de rol van de consument aan te nemen, onderzoekt de AFM hoe een partij consumenten benadert en of alle wettelijke eisen wel in acht worden genomen. Hierdoor komt informatie naar voren die op een andere manier niet boven water zou zijn gekomen. De AFM zet geregeld lichtere vormen van mysteryshoppen in, zoals het onder een alias per e-mail opvragen van informatiemateriaal. In uitzonderlijke gevallen wordt er gebruik gemaakt van zware mysteryshops, waarbij toezichthouders met gebruikmaking van een dekmantel op bezoek gaan bij een financiële onderneming.

Onderzoek verandervermogen banken en verzekeraars

DNB en de AFM doen gezamenlijk onderzoek bij meerdere banken en verzekeraars naar hun verandervermogen. De ondernemingen worden uitgenodigd actief in het onderzoek te participeren, zodat zij zich de uitkomsten goed eigen kunnen maken. Met deze onderzoeken bestuderen DNB en de AFM een aantal specifieke veranderingen in een organisatie en halen hier een ‘rode draad’ uit. Hiermee wordt blootgelegd waar de sterke en zwakke punten zitten in het verandervermogen van de onderneming. Relevante vragen zijn bijvoorbeeld: formuleert de onderneming scherp waarom de verandering nodig is, en waar deze toe moet leiden? Is het personeel betrokken, worden mensen gesteund om de verandering te realiseren? Wat wordt er concreet gedaan om te veranderen? Hoe leert de organisatie van veranderprocessen, is de organisatie hierin zelfbewust en zelfkritisch? Uit het onderzoek komt naar voren dat er een grote veranderbereidheid is en dat een gevoel van urgentie bestaat. Tegelijkertijd zijn niet altijd de prioriteiten duidelijk, is borging van de verandering voor de lange termijn een uitdaging, kan er soms meer ruimte en tijd nodig zijn voor reflectie op de veranderingen, en speelt leiderschap een belangrijke rol.

AFM actief partner Wijzer in Geldzaken

Wijzer in geldzaken is een initiatief van het ministerie van Financiën. Hierin bundelen partners uit de financiële sector, de wetenschap, de overheid, onderwijs-, voorlichtings- en consumentenorganisaties hun krachten om verantwoord financieel gedrag in Nederland te bevorderen. Een van de activiteiten die de AFM organiseert is de gezamenlijke helpdesk met DNB tijdens de jaarlijkse Pensioen3daagse.

Stijging score Klantbelang centraal

De score van banken en verzekeraars op het Klantbelang Dashboard steeg van 2,7 in 2010 naar 3,5 in 2013 (op een schaal van 1 tot 5). Een mooie stijging van de scores! Met het Klantbelang Dashboard meet de AFM in hoeverre producten en diensten in dienst staan van het klantbelang.

Onderzoek naar accountantskantoren

Om de vinger aan de pols te houden voert de AFM veel onderzoeken uit naar accountantskantoren. Belangrijk, want de werking van kapitaalmarkten is in hoge mate afhankelijk van eerlijke verslaggeving, ondersteund door een goede governance en een goede kwaliteit van de accountantscontrole. De kwaliteit van de accountantscontrole in Nederland schiet echter te vaak tekort. Bij de grote vier kantoren (‘Big 4’) rapporteerde de AFM in 2010 over relevante bevindingen bij 29 van de 46 onderzochte accountantscontroles. In 2013 rapporteerde de AFM bij de overige OOB-accountantsorganisaties ernstige tekortkomingen in 35 van de 47 gevallen en bij de niet-OOB-kantoren in 88 van de 110 gevallen. Deze bevindingen kregen veel aandacht en zouden als aanjager moeten dienen voor cultuurverandering en kwaliteitsverbetering. OOB-accountantsorganisaties zijn accountants die een vergunning hebben om hun diensten te verlenen aan een zogenaamde Organisatie van Openbaar Belang (OOB), dat wil zeggen: een organisatie met een zodanige omvang of die een zodanige functie in het maatschappelijk verkeer inneemt, dat de belangen van grote groepen worden geraakt (denk bijvoorbeeld aan verzekeraars). Daarom wordt aan de financiële verantwoording van een OOB strenge eisen gesteld.

Informatie delen

Delen via: deel