Terug

Een simpel 'dat gebeurt niet bij ons' kan echt niet meer

 

Sarah Kortlever, toezichthouder Marktintegriteit en Handhaving

Bij criminelen denk je al snel aan het snelle geld waarmee mooie auto’s, dure kleding en VIP-ruimtes in clubs met cash worden betaald. Maar de écht gewiekste criminelen en fraudeurs denken ook na over investeringen op de langere termijn. En dan komen ook de financiële ondernemingen waar wij toezicht op houden in het vizier.

16 miljard euro witgewassen

De beleggingsondernemingen, -instellingen en financiële dienstverleners waar wij vanuit de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) toezicht op houden, zijn vaak niet de eerste schakel in de keten. Zij krijgen pas met geldstromen te maken als die al in het financiële systeem zitten en er heerst nog te vaak de misvatting dat als geld eenmaal giraal is, het per definitie oké is. De banken hebben er toch al naar gekeken? In Nederland wordt volgens Universiteit Utrecht per jaar naar schatting 16 miljard euro witgewassen. Het is dus een illusie om te denken dat jouw onderneming er niet (onbewust) mee te maken kan hebben.

Onderzoek naar transactiemonitoring

Dus wat gaan wij hier in 2019 aan doen bij de AFM? Uiteraard beoordelen we vanuit onze wettelijke taak of financiële dienstverleners, beleggingsondernemingen en -instellingen voldoen aan de eisen uit de Wwft en de Sanctiewet. Dit doen we risico-gebaseerd met behulp van jaarlijks terugkerende data-uitvragen. Ook voeren we dit jaar een tweetal thematische onderzoeken uit. Zo werk ik mee aan een onderzoek naar transactiemonitoring bij beleggingsondernemingen en -instellingen. Hoe hebben ze dit ingericht en worden op deze manier ongebruikelijke transacties tijdig ontdekt en gemeld bij de FIU-Nederland?

Meer meldingen, crypto’s onder toezicht

Ik benoem ook graag een aantal positieve ontwikkelingen. Het aantal meldingen van ongebruikelijke transacties is in 2018 fors gestegen. Vorig jaar meldden 'onze' instellingen er 78, dat waren er 6 in 2017. Dit is een duidelijke omslag in meldgedrag bij een aantal instellingen. Op basis van deze meldingen publiceren we geanonimiseerde voorbeelden van ongebruikelijke transacties. Daarnaast komen cryptoplatformen en bewaarportemonnees vanaf 2020 onder anti-witwastoezicht. Dit is een belangrijke stap, want crypto’s komen snel op als potentieel witwasinstrument. De zaak rond Pieter J. die ook enkele criminelen in zijn bitcoin-piramidespel zou hebben laten investeren, schijnt hier bijvoorbeeld een duidelijk licht op.

Professionalisering

We verwachten dit jaar een verdere professionalisering bij de ondernemingen waar we toezicht op houden. De AFM heeft de afgelopen jaren veel guidance gegeven en gaat dit jaar scherper toezien op de naleving van de Wwft door ondernemingen. Zij moeten inzichtelijk hebben wat de risico’s zijn op witwassen en terrorismefinanciering voor hun onderneming, meer ongebruikelijke transacties melden en die meldingen moeten ook van goede kwaliteit zijn.

Daarnaast kijken we of ze voldoende risico-gebaseerd cliëntenonderzoek uitvoeren. Als je cliënt zijn geld verdient als succesvol DJ en je doet geen verder onderzoek naar de herkomst van dat vermogen, dan ben je niet goed bezig. De entertainmentindustrie is bij uitstek een witwasgevoelige sector, net als beleggingen in bijvoorbeeld paarden, whisky en vastgoed witwasrisico’s met zich meebrengen. Een simpel 'dat gebeurt niet bij ons' kan echt niet meer.

Zie ook

Informatie delen

Delen via: deel