Terug

"Ondernemingen kunnen onbedoeld aan witwassen meewerken"

Leonie Kroon, toezichthouder Marktintegriteit en Handhaving.

leonie-kroon-portrait

Bij crimineel gedrag denken veel mensen aan moord, berovingen, en andere misdrijven met een enorme impact op de slachtoffers. Dat ook financieel economische criminaliteit (zoals witwassen, financiering van terrorisme, fraude, corruptie, en belastingontduiking) veel impact kan hebben is minder bekend. De publieke aandacht hiervoor groeit wel: regelmatig komen witwas- en corruptieschandalen in binnen- en buitenland in het nieuws. Na de Panama Papers waren er vorig jaar nieuwe onthullingen: de Paradise Papers. Met hierin opzienbarende sluiproutes van 's werelds rijkste (en beroemde) personen om vermogen te verhullen.

Meldplicht en cliëntonderzoek

Financiële ondernemingen hebben een belangrijke poortwachtersfunctie om te voorkomen dat criminele activiteiten worden gefinancierd. Zelf houd ik mij bij de AFM bezig met toezicht op de naleving van Wet ter voorkoming van witwassen en het financieren van terrorisme, de Wwft. Op grond van deze wet houdt de AFM toezicht op beleggingsinstellingen, beleggingsondernemingen en tussenpersonen in levensverzekeringen. De belangrijkste pijlers van de Wwft zijn de meldplicht en het doen van cliëntonderzoek. Tijdens onderzoeken ter plaatse controleren wij onder meer cliëntendossiers en spreken wij vaak met de directie van een financiële onderneming. In die gesprekken hoor ik vaak opmerkingen als: “Mijn cliënten zijn geen criminelen, dus met witwassen heb ik niets te maken.” Voor witwasbestrijding is het juist noodzakelijk om met een kritische blik naar de cliënt te blijven kijken. De Panama Papers en Paradise Papers laten zien hoe een onderneming gemakkelijk onbedoeld mee kan werken aan witwassen of financiering van terrorisme. Goed cliëntonderzoek is daarom van wezenlijk belang.

Meer dan werklast

De AFM gaat dit jaar intensiever en risico-gestuurd toezicht houden op de naleving van de Wwft. Concreet betekent dit bijvoorbeeld dat we aan alle ondernemingen die onder ons Wwft-toezicht staan vragen om beter in kaart te brengen wie hun klanten zijn. Deze maand sturen we bijvoorbeeld vragenlijsten aan beleggingsondernemingen. Ik ga niet ontkennen dat de regelgeving op het gebied van witwassen en terrorismefinanciering veel van financiële ondernemingen vraagt. Toch is het ook voor de onderneming zelf belangrijk om goed te weten aan welke risico’s je bloot kunt staan en hoe je mogelijk ‘gebruikt’ kunt worden. Niet alleen in het belang van ‘de integriteit van het financiële stelsel’ - wat voor sommige ondernemingen een beetje een abstract doel kan zijn - maar ook voor de eigen goede reputatie. Heb je als beleggingsonderneming bijvoorbeeld veel buitenlandse klanten of klanten met (onnodig) complexe rechtsstructuren, dan is het nodig om meer beheersmaatregelen te nemen zoals het doen van verscherpt cliëntonderzoek. Heb je als beleggingsonderneming goed in kaart gebracht welke cliënten weinig risico’s met zich meebrengen, dan kun je voor die cliënten een minder intensief cliëntonderzoek instellen. Gezond verstand en een moreel kompas zijn voor de naleving van de Wwft het belangrijkste gereedschap.

Zie ook

Informatie delen

Delen via: deel