Terug

Derivaten (bijvoorbeeld opties, CFD's, futures)

Derivaten zijn beleggingsproducten die gebaseerd zijn op of afgeleid zijn van aandelen, obligaties, indices, grondstoffen of valuta’s. De waarde van derivaten is dus gekoppeld aan de waarde van andere beleggingen.

Derivaten zijn complexere beleggingsproducten voor de ervaren belegger. Voorbeelden zijn opties, futures en Contracts for Difference (CFD’s).

Beleggen in opties

Bij beleggen in opties koop je het recht om aandelen te kopen of verkopen voor een bepaalde prijs. Mede door de inzet van hefbomen kun je meer winst maar ook al je geld kwijt raken. Beleggen in opties is daarom niet voor iedereen geschikt. 

Tips bij beleggen in opties

Doe aan risicospreiding. Dit doe je door niet al je geld in risicovolle beleggingen zoals opties te stoppen. Bij het schrijven van een optie kan je maximale verlies sterk oplopen. Het is daarom ongeschikt voor beleggers die het geld later nodig hebben voor bijvoorbeeld hun pensioen.

Wat gebeurt er met je geld?

Bij een aandelenoptie bestaat de onderliggende waarde vaak uit 100 aandelen De optie kun je kopen en verkopen op de beurs, net als de aandelen zelf. Je bepaalt vooraf voor welke periode de optie geldt en voor welke prijs je de aandelen mag kopen of verkopen.

Er zijn twee soorten opties: 

  1. Met een call-optie mag je aandelen kopen voor een afgesproken prijs
  2. Met een put-optie mag je aandelen verkopen voor een afgesproken prijs

Als koper betaal je voor de optie een optiepremie. Koop je een call-optie, dan betaal je de optiepremie en krijg je daarvoor het recht 100 aandelen te kopen tegen de vooraf afgesproken prijs. De schrijver ontvangt die optiepremie in ruil voor de verplichting om die aandelen te leveren als de koper zijn optie uitoefent.

Als je een put-optie koopt, betaal je de optiepremie en krijg je daarvoor het recht 100 aandelen te verkopen tegen de vooraf afgesproken prijs. De schrijver ontvangt die optiepremie in ruil voor de verplichting om die aandelen af te nemen als je jouw optie uitoefent.
Wat is het verschil tussen kopen en schrijven van een optie?

De koper van een optie koopt een recht om aandelen te mogen kopen of verkopen. Van dit recht kan de koper ook afzien. De schrijver van een optie gaat een plicht aan om opties te kopen of verkopen. Van deze plicht kan de schrijver niet afzien. Het schrijven van opties is daarom risicovoller.

Beleggen in futures

Een future is een overeenkomst waarmee je belegt in de waardeverandering van een product, zoals koffie, graan of een pakket aandelen. Het gaat vaak om veel geld. Het is daarom niet voor iedereen geschikt.

Wat gebeurt er met je geld?

Elke dag wordt berekend hoeveel de koers van het product is gestegen of is gedaald sinds de dag ervoor. Als de koers is gestegen, krijg je het verschil uitbetaald. Is de koers gedaald, dan moet je het verschil bijbetalen. Je bepaalt vooraf de hoeveelheid van het product waarmee je belegt. Je bepaalt ook vooraf hoelang je belegt.

Alvast enkele tips

  • Bij het beleggen in futures kan je verlies sterk oplopen. Het is daarom ongeschikt voor beleggers die het geld nodig hebben voor later, bijvoorbeeld voor hun pensioen.
  • Bij beleggen in futures is je kennis van het onderliggende product belangrijk. Zo is beleggen in graanfutures alleen geschikt voor mensen die de graan-sector goed kennen.
  • Lees de algemene tips over beleggen en vragen die je jezelf moet stellen voordat je gaat beleggen. 
  • Doe aan risicospreiding. Dit doe je door niet al je geld in risicovolle beleggingen zoals futures te stoppen.

Beleggen in Contracts for Difference (CFD’s)

CFD's zijn complexe producten, die niet geschikt zijn voor alle beleggers. Je verliest mogelijk veel meer geld dan je oorspronkelijke inleg. De Europese Autoriteit voor Effecten en Markten (ESMA) heeft daarom besloten tot het opleggen van tijdelijke beperkingen ten aanzien van de verkoop van CFD’s per 1 augustus 2018.

Zeer hoog risiconiveau

Een CFD is een contract waarbij je afspreekt om het verschil te betalen of ontvangen tussen de actuele prijs van bijvoorbeeld aandelen, valuta’s of grondstoffen en de prijs op het moment het contract is afgesloten.

CFD's kunnen een zeer hoog risiconiveau hebben. Dat is het geval als de consument met een zogeheten hefboom speculeert. Die zorgt ervoor dat de consument met meer geld kan handelen dan hij inlegt; hij speculeert feitelijk met geleend geld. Dat verhoogt het risico. Bovendien kan het ertoe leiden dat de consument meer dan zijn inleg verliest en een restschuld aan de aanbieder moet aflossen.

Bescherming van consumenten

Met de maatregel van ESMA is de verkoop van CFD’s aan strikte voorwaarden verbonden. Deze zijn bedoeld om het risico voor beleggers te verminderen. Aanbieders moeten:

  • een maximum stellen aan de hefboom van een CFD
  • verlieslatende posities tijdig beëindigen
  • beleggers beschermen tegen restschuld
  • gestandaardiseerde risicowaarschuwingen geven, inclusief het percentage van verliezende beleggers
  • geen bonussen of andere lokkertjes aanbieden om mensen over te halen om te handelen in CFD’s

Tijdelijke maatregel

De maatregel geldt voor drie maanden: ESMA moet deze dan heroverwegen. Zij kan bijvoorbeeld besluiten de maatregel te verlengen. Als ESMA niets doet, dan vervalt de maatregel automatisch na drie maanden. De maatregel is tot stand gekomen door intensieve samenwerking tussen nationale toezichthouders van alle EU-lidstaten. De AFM houdt toezicht op de naleving van de maatregel in Nederland.

Maatregel geldt voor consumentenbeleggers

De maatregel is genomen om consumenten te beschermen. Hij heeft geen betrekking op professionele beleggers. Consumenten die voldoende kennis en ervaring hebben en zonder beperkingen in CFD’s willen handelen, kunnen een aanbieder verzoeken om aangemerkt te worden als professionele belegger. Professionele beleggers genieten echter aanzienlijk minder bescherming dan consumenten. Een aanbieder moet bij een dergelijk verzoek daarom zorgvuldig nagaan of de consument voldoende kennis en ervaring heeft om als professionele belegger te worden aangemerkt.

Uitwijken naar aanbieders van CFD’s buiten de EU

Er is in de EU in de regel geen toezicht op aanbieders die geen vestiging hebben in de EU. Als je daar gebruik van maakt, krijg je te maken met complicerende factoren, waardoor het nog risicovoller wordt. Het wordt bijvoorbeeld lastiger om na te gaan aan welke voorschriften en afspraken een aanbieder zich moet houden en of deze worden nageleefd. Ook kan het lastig zijn om na te gaan of een partij legitiem is. Als je dat niet redelijkerwijs kunt vaststellen, raadt de AFM het af om ermee in zee te gaan.

Bezwaar tegen maatregel?

Iedere belanghebbende kan binnen twee maanden na datum publicatie van de maatregel bezwaar of beroep aantekenen tegen de maatregel van ESMA. Dat kan bij de bezwaarcommissie van de Europese toezichtautoriteiten of het Europese Hof van Justitie.

 

Informatie delen

Delen via: deel