Terug

Kostentransparantie pensioenfondsen Voor Pensioenuitvoerders

Deelnemers betalen voor het beheer van hun pensioengelden. Over de hoogte van de kosten en waar die kosten door veroorzaakt worden, moet een pensioenfonds transparant zijn. De kosten die een pensioenfonds maakt, heeft namelijk grote invloed op de pensioenuitkomst van de deelnemer. In het nieuwe stelsel is kostentransparantie nog belangrijker.

Hoogte van de kosten

De hoogte van de gerapporteerde kosten kan sterk verschillen tussen fondsen. De verschillen in kostenhoogte zijn grotendeels verklaarbaar, bijvoorbeeld door de omvang van het fonds, het geboden serviceniveau, de complexiteit van de pensioenregeling en de gekozen beleggingsstrategie.

In 2019 maakten pensioenfondsen in totaal circa 9 miljard euro aan kosten. Dat komt neer op bijna 0,6% van het totaal belegde pensioenvermogen. Een besparing van 0,1%-punt in de kosten kan een toename van 3% van het pensioenvermogen betekenen. Dus bij een gelijkblijvend rendement- en risicoprofiel, kan een kostendaling van 0,55% naar 0,45% een 3% hoger pensioenvermogen opleveren.

Rapportage van de hoogte van kosten

Het is van belang dat een pensioenfonds transparant is over de hoogte van de kosten en hierover ook verantwoording aflegt. Dit maakt een inhoudelijke discussie over de hoogte van de kosten en de beleidskeuzes mogelijk, zodat het evenwicht dat het fonds heeft gekozen tussen kosten en baten, aan kan sluiten bij de deelnemers voor wie het de pensioenregeling uitvoert.

Kostentransparantie start met een correcte rapportage van de hoogte van kosten. Op grond van de Pensioenwet  en het Besluit uitvoering Pensioenwet dient een pensioenfonds in het bestuursverslag informatie weer te geven over de uitvoeringskosten die zijn gemaakt in een verslagjaar. Hierbij dienen de kosten uitgesplitst te worden in drie categorieën: pensioenbeheer-, vermogensbeheer- en transactiekosten. Voor elk van deze categorieën toont het pensioenfonds het totaalbedrag en de verhouding (bedrag per deelnemer of percentage van het belegd vermogen). Samenvattend rapporteert een pensioenfonds dus:

I. De administratieve uitvoeringskosten als totaalbedrag; 
II. De administratieve uitvoeringskosten als bedrag per deelnemer of pensioengerechtigde 
III. De kosten van vermogensbeheer als totaalbedrag; 
IV. De kosten van vermogensbeheer als percentage van het in het verslagjaar gemiddeld belegde vermogen; 
V. De transactiekosten als totaalbedrag; 
VI. De transactiekosten als percentage van het in het verslagjaar gemiddeld belegde vermogen. 

Hierbij dienen de kosten van vermogensbeheer en transactiekosten gescheiden van elkaar te worden getoond.

Transparantie en verantwoording van kosten

Niet alleen de hoogte van kosten is van belang, ook de context van de gemaakte kosten is van belang. Deelnemers hebben het recht om te weten wat zij terugkrijgen voor de kosten die een pensioenfonds maakt. Vooral ook omdat deelnemers geen vrije keuze voor een pensioenfonds hebben en het kostenniveau een significante rol speelt in de uiteindelijke pensioenuitkomst. 

Uit onderzoek uit 2021  van de AFM blijkt dat nog geen kwart van de fondsen in het jaarverslag een relatie legt tussen kosten en serviceniveau of complexiteit van de pensioenregeling. En minder dan een derde maakt duidelijk hoe vermogensbeheerkosten samenhangen met hogere risico’s en rendementen. Dergelijke informatie kan belanghebbenden van het fonds helpen bij een goed oordeel over de hoogte van de kosten en het stellen van de juiste vragen.

Transparantie ook belangrijk vanwege nieuw pensioenstelsel

In het nieuwe stelsel worden gemaakte kosten door fondsen direct in mindering gebracht op het persoonlijk gereserveerd pensioenvermogen van deelnemers. Zij zien die kosten dus jaarlijks terug in hun jaarlijkse pensioenoverzicht. Kostentransparantie en verantwoording wordt daarmee nog belangrijker.

Publicaties

De afgelopen jaren heeft de AFM in meerdere rapporten aanbevelingen gedaan aan pensioenfondsen met betrekking tot kostentransparantie. Deze rapporten zijn via de links hieronder te raadplegen. Daarnaast heeft de Pensioenfederatie de Aanbevelingen Uitvoeringskosten gepubliceerd. Deze handreiking geeft een pensioenfonds handvatten voor de weergave en de verantwoording van de hoogte van de kosten. Hiermee onderschrijft de sector, net als de AFM, het belang van kostentransparantie.

AFM nieuwsbericht: Pensioenfondsen te weinig transparant over kosten (april 2021)

AFM nieuwsbericht: AFM roept pensioenfondsen op hun beleggingskosten te spiegelen (mei 2015)

AFM rapport: Jaarverslagen pensioenfondsen inzake kosten van vermogensbeheer en transactiekosten (april 2014)

AFM rapport: Kosten Pensioenfondsen verdienen meer aandacht (2011)

Uitkomsten DNB-AFM: onderzoek naar vermogensbeheerkosten pensioenfondsen (maart 2015)

AFM nieuwsbrief: Pensioen 20 april 2015

Informatie delen

Delen via: deel
Alle onderwerpen voor Pensioenuitvoerders