Persbericht 02/11/26

Voorkom schrijnende situaties door mislopen nabestaandenpensioen

Het verliezen van een naaste is verdrietig en gaat vaak ook gepaard met een periode van veel geregel, uitzoekwerk en het wegvallen van inkomen. Een nabestaandenpensioen beschermt de nabestaanden (deels) tegen een onverwachte inkomensterugval bij overlijden van de deelnemer. De AFM ziet dat pensioenuitvoerders veel aandacht hebben voor nabestaandenpensioen, maar dat er nog wat te winnen valt op het gebied van informatieverstrekking. Duidelijke informatie en inzicht in keuzes tijdens verschillende levensgebeurtenissen geeft de deelnemer houvast, handelingsperspectief en voorkomt teleurstelling of het mislopen van inkomen op het moment dat het ertoe doet. In het rapport worden aan de hand van persona’s veel voorkomende situaties herkenbaar toegelicht.

In het kort

Actie van deelnemers nodig, dus informeer en zet deelnemers aan tot actie
Bied nabestaanden volledig inzicht in hun nabestaandenpensioen, wees empathisch
Zorg dat nabestaandenpensioen terechtkomt bij alle rechthebbenden
Voorkom situaties waarin deelnemers onbewust niet gedekt zijn

Actie van deelnemers nodig, dus informeer en zet deelnemers aan tot actie

Pensioenuitvoerders moeten deelnemers actief en tijdig informeren over hun nabestaandenpensioen, want er kan op bepaalde momenten actie nodig zijn van de deelnemer zelf. Die momenten moeten duidelijk worden aangegeven. Denk hierbij aan het aanmelden van een partner of het maken van keuzes bij uitdiensttreding. Communicatie moet persoonlijk, begrijpelijk en gericht op handelen zijn. Op deze manier weten deelnemers en nabestaanden welke gevolgen keuzes hebben en geef je deelnemers de kans om tijdig te reageren. Ook stelt het de deelnemer in staat om voor zijn eigen situatie na te gaan of het nabestaandenpensioen voldoende is of dat hij mogelijk iets aanvullends moet regelen (binnen of buiten de pensioenregeling).

Bied nabestaanden volledig inzicht in hun nabestaandenpensioen, wees empathisch

Het verliezen van een naaste is stressvol. Pensioenuitvoerders moeten nabestaanden na een overlijden duidelijk en volledig informeren over het pensioen. Denk daarbij aan hoeveel de nabestaanden ontvangen, wanneer de uitkering start en hoe deze zich in de toekomst ontwikkelt. Ook hebben bepaalde omstandigheden, zoals het overlijden van beide ouders van het achtergebleven kind, invloed op de hoogte ervan, dit moet duidelijk worden gecommuniceerd naar de nabestaanden.

De communicatie moet aansluiten bij de persoonlijke situatie van de nabestaande en helder uitleggen wat zij kunnen verwachten, zodat zij financieel overzicht en zekerheid krijgen in deze moeilijke periode. Een empathische benadering is daarbij wat de AFM betreft wenselijk.

Verschillende pensioenuitvoerders bieden bij het overlijden van een deelnemer persoonlijke begeleiding aan de nabestaanden. Zo zijn er nabestaanden die elk een persoonlijke begeleider krijgen toegewezen of is er een nabestaandendesk waar deelnemers terecht kunnen bij specialisten die zijn opgeleid in het begeleiden van mensen in de moeilijke tijd die volgt na overlijden van een dierbare. De AFM beschouwt dit als goede voorbeelden.

Zorg dat nabestaandenpensioen terechtkomt bij alle rechthebbenden

Pensioenuitvoerders moeten zich maximaal inspannen om alle rechthebbende nabestaanden te vinden en duidelijk te communiceren wie recht heeft op partner- en wezenpensioen. Duidelijke informatie over partner- en kinddefinities, het tijdig aanmelden van partners en actieve communicatie richting mogelijke rechthebbenden helpt voorkomen dat partners of kinderen pensioen mislopen. Het leggen van de verantwoordelijkheid daarvoor bij nabestaanden, is onvoldoende. Pensioenuitvoerders moeten beschikbare bronnen en gerichte communicatie inzetten om rechthebbenden op te sporen.

Een pensioenuitvoerder vraagt informatie op bij de huidige partner over eventuele ex-partners
van de overleden deelnemer. Een huidige partner kan worden ingezet om te helpen bij het
verkrijgen van informatie over rechthebbenden, maar deze is daar niet verantwoordelijk voor. De AFM vindt dit onwenselijk.

Voorkom situaties waarin deelnemers onbewust niet gedekt zijn

Helaas constateert de AFM dat er een aantal situaties zijn waarin deelnemers, zonder zich daarvan bewust te zijn, niet gedekt zijn voor nabestaandenpensioen bij overlijden. Pensioenuitvoerders moeten dit zoveel mogelijk voorkomen door tijdig en duidelijk te communiceren over situaties waarin dekking ontbreekt of eindigt, zoals bij regelingen zonder nabestaandenpensioen, uitdiensttreding, pensionering, uitstel van pensioen of wijzigingen in de partnerrelatie. Deelnemers en nabestaanden moeten weten welke risico’s bestaan, wanneer de dekking afloopt en welke keuzes zij hebben, zodat zij maatregelen kunnen nemen en schrijnende situaties worden voorkomen.

Hoe ziet een goed voorbeeld van een verandering in de situatie er in de praktijk uit? Een pensioenuitvoerder informeert de wees 3 maanden voor het einde van de uitkering over de beëindiging door middel van een beëindigingsbericht. Daarin leggen zij uit dat de huidige uitkering van de wees nog 3 maanden doorloopt en op datum X automatisch wordt stopgezet.