Nieuws 07/04/26

Gebruik AI groeit, risico’s groeien mee

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft 7 april het rapport ‘AI in de Nederlandse assetmanagementsector: gebruik groeit, risico’s groeien mee’ gepubliceerd. We onderzochten hoe kunstmatige intelligentie wordt gebruikt, welke ontwikkelingen de sector doormaakt en welke risico’s dat met zich meebrengt. De uitkomsten laten zien dat het gebruik toeneemt, terwijl beleid en afspraken achterblijven.

In het kort

• Gebruik loopt voor op investeringen
• Kansen liggen in efficiënter werken en big-data analyse
• Beleid en ethiek blijven achter

Gebruik loopt voor op investeringen

Steeds meer assetmanagers zetten kunstmatige intelligentie in, maar de organisatie daarachter groeit niet altijd even hard mee. Sommige partijen lopen voorop in het gebruik. Zij gebruiken kunstmatige intelligentie onder meer voor analyse, prijsvoorspellingen en het verbeteren van handelsstrategieën . Maar veel instellingen investeren nauwelijks of hebben helemaal geen budget gereserveerd. Tegelijk verwacht een meerderheid van die partijen dat de uitgaven de komende jaren wél moeten stijgen om bij te blijven. Deze investeringen zullen nodig zijn: de technologie ontwikkelt zich snel, maar processen, kennis en controles groeien nog niet altijd genoeg mee. Hierdoor ontstaat het risico dat instellingen straks afhankelijk worden van systemen die ze niet volledig begrijpen of kunnen
beheersen.

Kansen liggen in efficiënter werken en big-data analyse

Instellingen verwachten voorlopig weinig directe kostenbesparing. Ze zien vooral voordelen in efficiënter en sneller werken, betere dataverwerking en verbeterde interne processen. Op de langere termijn kan kunstmatige intelligentie bijdragen aan betere portefeuillekeuzes en diepere marktanalyses. Transparantie richting beleggers over de rol van kunstmatige intelligentie blijft daarbij noodzakelijk.

Beleid en ethiek blijven achter

Met de groei van kunstmatige intelligentie nemen ook de risico’s toe. Denk aan slechte datakwaliteit, vertekening in algoritmes, beperkte uitlegbaarheid en afhankelijkheid van een klein aantal technologieaanbieders. Tegelijk blijkt dat veel instellingen hier nog niet goed op zijn voorbereid.
Een kwart van de instellingen heeft geen beleid rondom het gebruik van kunstmatige intelligentie door werknemers. Bij generatieve AI-toepassingen is dat aandeel nog veel groter: ruim tweederde. Ook beschikt meer dan de helft niet over een ethisch handboek of gedragscode die specifiek ingaat op kunstmatige intelligentie.

We roepen de sector na te gaan of zij voldoende zijn ingericht op de toepassing van kunstmatige intelligentie, bijvoorbeeld door duidelijk beleid op te stellen rondom het gebruik, toe te zien op goede datakwaliteit, leveranciers zorgvuldig te toetsen en te zorgen dat medewerkers met uitlegbare en controleerbare modellen werken. Zo blijft de inzet van kunstmatige intelligentie verantwoord en beheerst.