Terug

Adv. & bem. - Ontheffingsbeleid diplomaplicht

Veelgestelde vragen voor Adv. & bem. - Diplomaplicht

Waarom een ontheffingsbeleid diplomaplicht?

Sinds 1 januari 2014 geldt een nieuw vakbekwaamheidsstelsel voor financieel dienstverlener. Op 31 december 2016 loopt de laatste overgangstermijn af om te voldoen aan de diplomaplicht. De meeste adviseurs hebben dan drie jaar de tijd gehad om de benodigde diploma’s te behalen.

Echter, het kan gebeuren dat iemand gedurende deze termijn wordt getroffen door buitengewone omstandigheden die een ernstige belemmering vormen om tijdig alle benodigde diploma’s te behalen. Denk hierbij aan een adviseur die langdurig en ernstig ziek is geweest.

Om in schrijnende gevallen baanverlies te kunnen voorkomen, heeft de AFM op verzoek van de minister van Financiën de bestaande wettelijke ontheffingsmogelijkheid uitgewerkt voor schrijnende gevallen en vastgelegd in een beleidsdocument.

Stuur deze vraag door

Hoe ziet een ontheffing eruit?

Een besluit tot het verlenen van een ontheffing is een formeel besluit van de AFM. In dit besluit wordt de aanvraag tot ontheffing goedgekeurd. Bij een ontheffing voor vakbekwaamheid gaat het om een tijdelijke ontheffing van de diplomaplicht. Een adviseur krijgt hierdoor langer de tijd om de benodigde diploma’s te behalen. Stuur deze vraag door

Wanneer kom ik in aanmerking voor een ontheffing?

In de Wet op het financieel toezicht (Wft) is een tweetal criteria opgenomen waaraan moet worden voldaan als men in aanmerking wil komen voor een ontheffing, namelijk:

  1. De adviseur kan redelijkerwijs niet op tijd voldoen aan de diplomaplicht. Hiervoor dient sprake te zijn van een schrijnend geval. Dergelijke situaties kenmerken zich door:
    • Buitengewone omstandigheden
      Bijvoorbeeld een adviseur die ernstig ziek is en daardoor wordt belemmerd in de uitvoering van zijn werk. Ook kan hierbij gedacht worden aan een ernstig zieke partner die tijdelijk veel verzorging nodig heeft van de betreffende adviseur
    • die van tijdelijke aard zij
    • en die een ernstige belemmering vormen voor het tijdig halen van een noodzakelijk Wft-diploma of het tijdig voldoen aan de diplomaplicht.
  2. Daarnaast dient de aanvrager aan te tonen dat de doeleinden die de diplomaplicht beoogt te bereiken anderszins worden bereikt.

Een toelichting op de voorwaarden is te vinden bij de vraag: Hoe onderbouw ik het ontheffingsverzoek?

Stuur deze vraag door

Op basis waarvan wordt bepaald of een ontheffing wordt verleend?

De AFM zal op basis van het aanvraagformulier ‘ontheffing van de diplomaplicht’ beoordelen of er sprake is van een schrijnend geval en of een tijdelijke ontheffing wordt verleend. Hiervoor wordt onderzocht of de aanvraag van de onderneming voldoet aan de criteria die worden gesteld door de wetgever en de criteria die zijn verbonden aan de norm ‘schrijnend geval’.

Daarnaast kan de AFM andere relevante informatie meenemen. Denk hierbij aan feitelijke informatie over de onderneming, zoals het aantal adviseurs dat in dienst is bij de onderneming, maar ook informatie die de AFM vanuit haar toezicht ter beschikking heeft.

Stuur deze vraag door

Welke gevallen zijn uitgesloten van een ontheffing?

De AFM vindt het belangrijk dat voor adviseurs in schrijnende gevallen een ontheffingsmogelijkheid bestaat. In verschillende situaties is er geen sprake van schrijnende gevallen. De AFM geeft hier graag duidelijkheid over. Hieronder is een lijst van dergelijke gevallen. Deze lijst is niet limitatief en kan worden aangevuld.

  • de hoge leeftijd van de klantmedewerker
  • de portefeuille van een beperkte omvang
  • het houden van een sabbatical
  • het voornemen om kort na 1 januari 2017 de praktijk neer te leggen
  • het voeren van een specialistische praktijk
  • de klantmedewerker heeft voor een deel van de werkzaamheden wel een geldig diploma
  • een examen(training) is geannuleerd door het opleidingsinstituut of exameninstituut
  • een kandidaat heeft zich ingeschreven voor het verkeerde examen, of het verkeerde diploma gehaald
  • de ontheffing is niet aangevraagd door een vergunninghouder.

Als bovenstaande situaties worden gecombineerd met schrijnende omstandigheden kan mogelijk wel een ontheffing worden verleend. Denk bijvoorbeeld aan een adviseur met een beperkte portefeuille die langdurig ernstig ziek is en daardoor niet tijdig een diploma kan behalen.

Stuur deze vraag door

Kan een adviseur later een PEplus-examen doen?

Nee, aangezien na 31 december 2016 geen PEplus-examens meer worden aangeboden. Dit betekent dat de adviseur, waarvoor een ontheffing is verleend, na deze datum initiële examens zal moeten afleggen. Dit ondanks het gegeven dat de adviseur mogelijk reeds over een oud Wft-diploma beschikt. Stuur deze vraag door

Hoe vraag ik een ontheffingsverzoek aan?

Een verzoek tot ontheffing voor een adviserende klantmedewerker kan worden ingediend door de financieel dienstverlener waar de adviseur werkzaam is. Het ontheffingsverzoek wordt ingediend door het invullen en opsturen van de gestandaardiseerde aanvraagformulier ontheffing diplomaplicht.

Het is van groot belang dat alle vragen van het formulier zo volledig mogelijk worden beantwoord. Hoe vollediger een formulier, hoe sneller de besluitvorming plaatsvindt. Daarnaast dient de aanvrager de aanvraag zo goed mogelijk te onderbouwen, bijvoorbeeld waarom een adviseur gedurende de overgangstermijn redelijkerwijs niet alle benodigde diploma’s heeft kunnen halen.

Stuur deze vraag door

Door wie wordt mijn ontheffingsverzoek beoordeeld?

De ontheffingsverzoeken die binnen komen worden beoordeeld door een speciaal daarvoor aangewezen team van deskundigen binnen de AFM. Binnen de AFM worden besluiten, zoals ten aanzien van een ontheffingsaanvraag, altijd genomen door twee afdelingen.

Daarnaast kan de AFM in bepaalde gevallen een raadgevend panel uit de markt vragen om mee te denken over uitgangspunten voor nadere beleidsvorming. In dit panel zitten adviseurs, vertegenwoordigers van brancheverenigingen en andere experts die affiniteit met het onderwerp en de doelgroep hebben.

Individuele casussen worden overigens niet met het raadgevend panel besproken in verband met de vertrouwelijkheid van ontheffingsverzoeken. Daarom heeft dit panel geen rol in de formele besluitvorming van individuele ontheffingsverzoeken.

Stuur deze vraag door

Kunnen er voorwaarden of beperkingen aan de ontheffing worden gesteld?

Alle ontheffingen hebben een tijdelijk karakter. Per geval wordt bekeken welke ontheffingstermijn redelijk en passend is. Daarnaast kan de AFM, indien nodig, andere voorwaarden en beperkingen aan de ontheffing verbinden. De AFM maakt hierbij een afweging tussen het belang van de onderneming, het belang van de adviseur en het belang van de klant. Ook wordt rekening gehouden met de belangen van andere ondernemingen, ten behoeve van een gelijk speelveld. Stuur deze vraag door

Hoe heeft de AFM het ontheffingsbeleid opgesteld?

De AFM vindt het van groot belang dat het ontheffingsbeleid aansluit bij de wensen van verschillende stakeholders, zoals de wetgever en de markt. Daarom heeft een projectgroep binnen de AFM onder meer input opgehaald bij de markt. In dit kader is gesproken met adviseurs, bemiddelaars en brancheorganisaties. De input vanuit de markt was uiterst bruikbaar om tot het beleid te komen.

Zo kwam het verzoek om het begrip ‘schrijnende gevallen’ niet te eng te definiëren. De ontheffingsmogelijkheid moet soelaas bieden aan personen die door schrijnende omstandigheden tijdelijk niet in staat zijn om aan de vakbekwaamheidseisen te voldoen en daar kunnen verschillende oorzaken aan ten grondslag liggen. Derhalve heeft de AFM er voor gekozen om de ruimte te creëren waarbij de AFM per specifiek geval beoordeelt of een ontheffing terecht is.

Verder heeft de AFM onderzoek gedaan naar vergelijkbare regelingen bij andere (beschermde) beroepsgroepen, zoals advocaten en gerechtsdeurwaarders. Tot slot heeft de AFM intern klankbordbijeenkomsten georganiseerd om het voorgenomen beleid te toetsen. Al deze inzichten en input tezamen hebben dit beleid en bijbehorend proces gevormd.

Stuur deze vraag door

Hoe onderbouw ik het ontheffingsverzoek?

Het is van belang dat de aanvraag goed is onderbouwd. Bij het eerste wettelijke criterium, De adviseur kan redelijkerwijs niet op tijd voldoen aan de diplomaplicht, dient de aanvrager in voldoende mate aan te tonen dat niet kan worden voldaan aan de vakbekwaamheidseisen en de oorzaak daarvan ligt in een buitengewone omstandigheid of omstandigheden.

In de toelichting van het ontheffingsverzoek moet het verband tussen de omstandigheid en het niet tijdig kunnen halen van diploma’s duidelijk worden gemaakt. Daarnaast dient er een indicatie te worden gegeven van de extra tijd die nodig is om de diploma’s alsnog te halen. Het aanvraagformulier helpt hierbij door de hierin opgenomen concrete vragen.

Bij de tweede voorwaarde moeten concrete acties worden genoemd op basis waarvan de doeleinden die de diplomaplicht beoogt te bereiken anderszins worden bereikt.

Hierna volgen twee mogelijkheden die door de markt zijn aangedragen bij het opstellen van het ontheffingsbeleid en door de AFM worden gezien als acceptabele maatregelen:

  • uitgaande adviezen worden gecontroleerd door een gediplomeerde adviseur
  • voorafgaand aan het verkrijgen van de ontheffing wordt de advieskwaliteit van de betreffende adviseur op basis van een review door een onafhankelijke derde goed bevonden.

Het staat de aanvrager van de ontheffing vrij om voorstellen te doen om de kwaliteit anderszins te borgen. De AFM bekijkt per geval of de genoemde maatregelen de beoogde doelstellingen voldoende borgen.

Stuur deze vraag door