Terug

AFM legt boetes op aan ING Bank voor acceptatiebeleid en overkreditering bij hypothecair krediet

Nieuws Dit bericht is ouder dan 3 jaar. De inhoud kan hierdoor niet meer actueel zijn.

UPDATE 6 april 2011: Het besluit van de AFM is inmiddels definitief geworden en kan door belanghebbenden niet meer ter toetsing aan de rechter worden voorgelegd.

De Autoriteit Financiële  Markten (AFM) heeft ING BANK N.V. (ING Bank) op 18 februari 2011 drie boetes van in totaal 130.000 euro opgelegd voor het hanteren van een acceptatiebeleid bij verstrekking van hypothecair krediet dat onvoldoende was gericht op het voorkomen van overkreditering en het onvoldoende beoordelen of het aangaan van een kredietovereenkomst met het oog op het voorkomen van overkreditering verantwoord was voor de consument. ING Bank heeft hierdoor kredieten verstrekt die onverantwoord zijn.

Overtreding artikel 115 BGfo
De boete is opgelegd omdat ING Bank criteria ten grondslag heeft gelegd aan de beoordeling van kredietaanvragen van haar consumenten en deze ook heeft toegepast, terwijl deze criteria naar de mening van de AFM niet voldoende gericht waren op het voorkomen van overkreditering.

ING Bank hanteerde een beleid dat onder bepaalde condities een afwijking van de GHF-norm voor aanvragers van hypothecair krediet toestond indien de ouders als hoofdelijk schuldenaar meetekenden. Het beleid van ING Bank voorzag niet in een adequate inventarisatie van de financiële positie van de ouders. Tevens bepaalde het beleid dat hypothecair krediet kon worden verstrekt, afwijkend van de GHF-norm, waarbij het krediet werd beoordeeld  uitgaande van de historische woonlasten van de consument en bij de beoordeling van de financiële positie van de consument geen rekening hoefde te worden gehouden met BKR-kredieten tot € 5.000,-.

Daarnaast hanteerde ING Bank een beleid ten aanzien van kredietverstrekking aan zelfstandigen waarbij, op basis van een ‘rating’ gebaseerd op niet eenduidig vast te stellen componenten, in bepaalde gevallen een hypotheek kon worden verstrekt op basis van één aangifte inkomstenbelasting en/of één jaarverslag. De AFM kan als gevolg hiervan niet beoordelen of in alle gevallen onder het beleid van ING hypothecaire kredieten werden verstrekt die verantwoord waren voor de consument.

Naar het oordeel van de AFM heeft ING Bank hiermee artikel 115, eerste lid, van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen (BGfo) overtreden. Dit artikel verplicht een aanbieder van krediet om criteria vast te leggen die hij ten grondslag legt aan de beoordeling van een kredietaanvraag van een consument om overkreditering te voorkomen, en om die criteria toe te passen bij de beoordeling van een kredietaanvraag. Het acceptatiebeleid van een aanbieder van krediet moet erop gericht zijn overkreditering van de consument te voorkomen.

De AFM merkt overigens op dat ING Bank aan de AFM heeft bericht dat zij haar kredietacceptatiebeleid op bovenstaande onderdelen in 2010 heeft aangepast.

Overtreding artikel 4:34, eerste en tweede lid, Wft
De AFM heeft onderzoek gedaan naar kredieten die door ING Bank verstrekt zijn in de periode van 15 juni tot 1 augustus 2009. Uit dit onderzoek is gebleken dat ING Bank in 5 van de 20 onderzochte explaindossiers de door haar ingewonnen informatie onvoldoende heeft gebruikt bij haar beoordeling of verstrekking van hypothecair krediet, met het oog op het voorkomen van overkreditering van de consument, verantwoord was. In deze 5 dossiers heeft ING Bank hypothecaire kredieten verstrekt aan de consument die onverantwoord zijn. Naar het oordeel van de AFM heeft ING Bank hiermee artikel 4:34, eerste en artikel 4:34 tweede lid van de Wet op het financieel toezicht (Wft) overtreden.

Artikel 4:34, eerste en tweede lid, Wft verplichten een aanbieder van krediet om ter voorkoming van overkreditering in het belang van de consument informatie in te winnen over diens financiёle positie en te beoordelen of het aangaan van de overeenkomst verantwoord is. Indien, met het oog op het voorkomen van overkreditering, het aangaan van de kredietovereenkomst onverantwoord is dient de aanbieder geen kredietovereenkomst aan te gaan.

De AFM ziet, in het geval van hypothecair krediet, de Gedragscode Hypothecaire Financieringen (GHF) van het Contactorgaan Hypothecair Financiers in beginsel als een gedegen invulling van de normen in de Wet op het financieel toezicht tegen overkreditering. ING Bank heeft aangegeven dat zij de GHF onderschrijft. In de 5 dossiers waarin de AFM een overtreding heeft geconstateerd heeft ING Bank hypothecaire leningen verstrekt aan de consument, waarbij een hoger krediet is verstrekt dan maximaal toegestaan conform de GHF Code. ING Bank heeft in haar dossiers onvoldoende cijfermatig onderbouwd waarom het verstrekte krediet voor de betreffende consumenten wel passend was. Om deze reden is de AFM van oordeel dat in de 5 dossiers het bepaalde in artikel 4:34, eerste en tweede lid, Wft is overtreden.

Onderzoek
De boetes voor ING Bank vloeien voort uit een breder onderzoek naar de hypotheekverstrekking door grote banken in Nederland. Het onderzoek volgde na een periode waarin de grote banken de gelegenheid hebben gekregen om de aanbevelingen uit het AFM rapport ‘Kwaliteit advies en transparantie bij hypotheken’ van 1 november 2007 in hun beleid te implementeren. Het betrof een onderzoek naar advisering en kredietverstrekking in de periode januari tot september 2009. Daarbij zijn de grootste aanbieders beoordeeld op de manier waarop zij omgaan met de regels rond het adviseren van risicoverzekeringen, het oversluiten van een hypotheek en het verstrekken van kredieten voor de eigen woning. Dit onderzoek is nu afgerond.

Adviezen moeten passen bij de specifieke situatie van de klant. De hoogte van de hypotheek moet bovendien in de juiste verhouding staan tot het inkomen van de klant. Een bank dient daarom een beleid te hebben dat er op gericht is overkreditering te voorkomen. De normen uit de GHF zijn daarbij het uitgangspunt. Het onderzoek heeft tot het opleggen van handhavingsmaatregelen geleid. De in het onderzoek betrokken instellingen zijn reeds gewezen op de tekortkomingen bij hun advisering en hypotheekverstrekking. Dit heeft geleid tot aanpassingen onder meer in het beleid, waardoor het risico op fouten bij verstrekking en advisering van hypotheken is verkleind. De AFM zal in het belang van de klant de komende tijd de betrokken instellingen blijven volgen om te bezien of de kwaliteit bij het verstrekken en adviseren van hypotheken blijvend is verbeterd.

De boetes voor de overtredingen door ING Bank zijn opgelegd op basis van het Besluit boetes Wft. Dit besluit is van toepassing op overtredingen die hebben plaatsgevonden of zijn aangevangen voor 1 augustus 2009. De boetehoogte voor de overtredingen is in het Besluit boetes Wft gefixeerd. In het geval van ING Bank leidt dit bij overtreding van artikel 115 BGfo tot een boetehoogte van € 120.000 en bij overtreding van artikel 4:34 ,eerste en tweede lid, Wft tot een hoogte van € 5.000 per overtreding.

De besluiten tot boeteoplegging van de AFM kunnen door belanghebbende(n) ter toetsing aan de rechter worden voorgelegd.

De volledige besluiten kunt u hiernaast downloaden in Pdf-formaat. Bij vragen of klachten kunt u contact opnemen met het Meldpunt Financiële Markten van de AFM: 0900-5400 540 (0,05 euro per minuut).

De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder op de markten van sparen, lenen, beleggen en verzekeren. De AFM bevordert zorgvuldige financiële dienstverlening aan consumenten en ziet toe op een eerlijke en efficiënte werking van kapitaalmarkten. Ons streven is het vertrouwen van consumenten en bedrijven in de financiële markten te versterken, ook internationaal. Op deze manier draagt de AFM bij aan de welvaart en de economische reputatie van Nederland.

De AFM maakt zich sterk voor eerlijke en transparante financiële markten.

Als onafhankelijke gedragstoezichthouder dragen wij bij aan duurzaam financieel welzijn in Nederland.

Informatie delen

Delen via: deel