5 vragen over ons onderzoek naar nabestaandenpensioen

Hoe verandert het nabestaandenpensioen in het nieuwe stelsel?

Was het nabestaandenpensioen (vóór AOW-leeftijd) in het oude pensioenstelsel vaak op opbouwbasis (je bouwt feitelijk een spaarpotje op voor je nabestaanden), in het nieuwe stelsel is het altijd op risicobasis. Je nabestaanden zijn dan als het ware verzekerd voor jouw overlijden. Dat betekent dat je nabestaanden niet meer gedekt zijn als jij niet meer in loondienst bent. betaalde baan meer hebt. Tenzij jij er zelf voor kiest om deze verzekering voort te zetten of als je een Werkeloosheidswet- of Ziektewetuitkering ontvangt. Het betekent ook dat het nabestaandenpensioen niet meer afhankelijk is van het aantal jaren dat je hebt opgebouwd; het is een percentage van je salaris. Dat percentage verschilt per pensioenregeling. Verder is het partnerbegrip ruimer en uniformer geworden. Net als in het oude stelsel ben je sowieso partner bij huwelijk of geregistreerd partnerschap. Maar je bent in het nieuwe stelsel vaak ook partner bij een gezamenlijke huishouding.

Waarom komt de AFM nu met dit rapport?

Om te onderzoeken hoe het nabestaandenpensioen in het nieuwe pensioenstelsel in de praktijk is ingericht, hadden we pensioenuitvoerders nodig die al waren overgegaan naar het nieuwe stelsel. Zoals bekend voeren de eerste pensioenfondsen in op 1 januari 2025. Uiteindelijk hebben we bij zeven pensioenuitvoerders onderzoek gedaan naar de inrichting van hun nabestaandenpensioen. Daar zaten ook verzekeraars en ppi’s (premiepensioeninstellingen) bij.

Een van de thema’s in het rapport is: hoe spoor je rechthebbende nabestaanden op?Als een deelnemer overlijdt, kan de pensioenuitvoerder via de Basisregistratie Personen (BRP) de echtgenoot en kinderen vrij eenvoudig achterhalen. Maar soms zijn er rechthebbenden op nabestaandenpensioen die moeilijker te achterhalen zijn, bijvoorbeeld door scheidingen en complexe gezinssituaties. Zo kunnen er stief- en pleegkinderen zijn. Ook samenwonende partners kunnen niet via deze weg worden gevonden. De AFM verwacht dat pensioenuitvoerders zich maximaal inspannen om alle rechthebbenden op nabestaandenpensioen op te sporen.

Vraag deelnemers daarom regelmatig om een eventuele partner aan- of af te melden. En bij overlijden: vraag erfgenamen dan naar stiefkinderen of een eventuele niet-aangemelde partner (in geval van een ‘onbepaald partnersysteem’). Leg daarbij dan wel goed uit wat je onder een partner of wees verstaat.

Welke onderwerpen komen nog meer aan bod in het rapport?

Het rapport staat vol met belangrijke aandachtspunten rond partnerpensioen. Bijvoorbeeld rond communicatie over vrijwillige voortzetting na uitdiensttreding. Of over het ontbreken van partner- en wezenpensioen in sommige regelingen en hoe je deelnemers daar goed op wijst. Nog een: het risico in sommige pensioenregelingen op niet-gedekt zijn voor nabestaandenpensioen bij het later laten ingaan van de pensioenuitkering.

Wie langer wil doorwerken na 67 of 68 jaar verliest zijn nabestaandenpensioen?

Ja, dat kan gebeuren in sommige pensioenregelingen. Deelnemers kunnen ongedekt zijn voor het nabestaandenpensioen als zij later met pensioen gaan dan de pensioenleeftijd die in het reglement is opgenomen – meestal is dat 67 (AOW-leeftijd) of 68 jaar. Pensioenuitvoerders kunnen dit oplossen binnen de pensioenregeling, bijvoorbeeld door de dekking ook na het bereiken van de reglementaire pensioenleeftijd door te laten lopen. Of door deelnemers een aanbod te doen voor voortzetting van het nabestaandenpensioen tot de daadwerkelijke pensioendatum. De AFM verwacht in ieder geval dat pensioenuitvoerders hier expliciet aandacht aan besteden in hun communicatie bij de keuzebegeleiding rond pensionering.