Terug

MiFID II - belangrijke wijzigingen

MiFID II wijzigt regelgeving voor beleggingsondernemingen en handelsplatformen. Belangrijke wijzigingen in regelgeving vinden onder meer plaats op de volgende onderwerpen:

  • georganiseerde handelsfaciliteit (OTF)
  • rechtstreekse elektronische toegang
  • derdelandenbeleid beleggingsondernemingen
  • algoritmische handel
  • grondstoffenderivaten en positielimieten
  • productontwikkeling en productinterventie
  • vergunningplicht.

Georganiseerde handelsfaciliteit (OTF)

MiFID II introduceert een Organised Trading Facility (OTF) als nieuwe handelsfaciliteit. Een OTF is een multilateraal handelsplatform waar alleen obligaties, gestructureerde financiële producten, emissierechten en derivaten mogen worden verhandeld. De orderuitvoering op een OTF vindt op discretionaire basis plaats. Dit betekent dat een OTF de vrijheid heeft om een order wel of niet uit te voeren. Dit is dus anders dan op een gereglementeerde markt of een multilaterale handelsfaciliteit. Op een gereglementeerde markt of multilaterale handelsfaciliteit is het uitgangspunt juist dat de order moet worden uitgevoerd.

Rechtstreekse elektronische toegang

Onder MiFID II worden de regels voor rechtstreekse elektronische toegang tot handelssystemen aangescherpt. Rechtstreeks elektronische toegang (direct electronic access) betekent dat een lid, deelnemer of cliënt van een handelsplatform een (rechts)persoon toestaat van zijn handelscode gebruik te maken. Hierdoor kan deze de order direct aan een handelsplatform doorgeven.  

De beleggingsondernemingen die directe elektronische toegang aanbieden blijven verantwoordelijk voor orders die door hun cliënten zijn ingegeven met gebruikmaking van hun systemen en/of hun handelscodes. Zij moeten criteria opstellen over de geschiktheid van de partijen aan wie de rechtstreekse toegang wordt verschaft. De handelsplatformen moeten voor de handel risicocontroles en drempelwaarden inbouwen in relatie tot de rechtstreekse toegang. Onder MiFID II moeten handelaren voor eigen rekening die rechtstreekse elektronische toegang hebben tot een handelsplatform een vergunning hebben en aan doorlopende eisen voldoen.

Derdelandenbeleid beleggingsondernemingen

De regelgeving voor derde landen wordt op een aantal punten gewijzigd. Het derdelandenbeleid voor beleggingsondernemingen kan onder MiFID II onderverdeeld worden in 3 categorieën.

1. Beleggingsondernemingen uit derde landen met gelijkwaardig toezicht, met in aanmerking komende tegenpartijen of professionele beleggers als cliënt

De Europese Commissie (EC) kan staten aanwijzen die geen lidstaat zijn (zogeheten derde landen) die op een gelijkwaardige en effectieve manier toezicht houden op beleggingsondernemingen. Beleggingsondernemingen uit deze aangewezen derde landen mogen rechtstreeks (dus zonder bijkantoor) beleggingsdiensten verlenen of beleggingsactiviteiten verrichten in Nederland zonder over een AFM-vergunning te beschikken. Deze beleggingsonderneming moet dan wel aan 3 voorwaarden voldoen:

  1. zij zijn geregistreerd in een door ESMA bijgehouden register,
  2. zij verlenen beleggingsdiensten of verrichten beleggingsactiviteiten alleen aan in aanmerking komende tegenpartijen of professionele beleggers, en
  3. zij maken aan hun cliënten kenbaar dat zij niet in Europa onder toezicht staan.

Deze beleggingsondernemingen vallen dus niet onder het toezicht van de AFM, maar onder het toezicht van het aangewezen derde land waar de beleggingsonderneming haar zetel heeft.

2. Beleggingsondernemingen uit derde landen (nog) zonder gelijkwaardig toezicht, met in aanmerking komende tegenpartijen of professionele beleggers als cliënt

Als de EC een derde land (nog) niet heeft aangewezen als een staat die op een gelijkwaardige en effectieve manier toezicht houdt op beleggingsondernemingen, mogen lidstaten zelf bepalen hoe zij hiermee omgaan. In Nederland moeten deze beleggingsondernemingen een vergunning hebben. Hetzelfde geldt voor beleggingsondernemingen uit derde landen die als gelijkwaardig waren aangewezen, maar waarvan deze status door de EC is ingetrokken.

Dit betekent verder dat voor beleggingsondernemingen uit Zwitserland, Australië en de VS de vrijstellingsregeling Wft van toepassing blijft, zolang deze staten niet door de EC worden aangewezen als gelijkwaardig. Beleggingsondernemingen uit andere staten dan Zwitserland, Australië en de VS zijn voortaan verplicht een vergunning in Nederland aan te vragen en een bijkantoor te openen.

3. Beleggingsondernemingen uit derde landen met niet-professionele beleggers als cliënt

Beleggingsondernemingen met een zetel in derde landen die beleggingsdiensten verlenen of beleggingsactiviteiten verrichten aan niet-professionele beleggers in Nederland zijn voortaan verplicht een vergunning aan te vragen bij de AFM en moeten een bijkantoor in Nederland openen.

Algoritmische handel

MiFID II verplicht beleggingsondernemingen en handelsplatformen maatregelen te treffen om te voorkomen dat algoritmische handel tot een onordelijke markt leidt of wordt ingezet voor marktmisbruik. Handelsplatformen moeten er voor zorgen dat hun handelssystemen de grote orderstromen en marktspanningen aankunnen. Zo moeten handelsplatformen over handelsonderbrekers beschikken om de handel tijdelijk te kunnen stilleggen of te beperken bij onverwachte koersschommelingen.

Grondstoffenderivaten en positielimieten

Na invoering van MiFID II zijn ook grondstoffenderivaten een financieel instrument als deze derivaten worden verhandeld op een handelsplatform én de grondstoffen niet fysiek geleverd worden.

ESMA ontwikkelt hier nog criteria voor. Een handelsplatform is een gereglementeerde markt, Multi Trading Facility (MTF) of Organised Trading Facility (OTF).

Marktpartijen moeten gaan rapporteren over hun posities in grondstoffenderivaten. De AFM krijgt de bevoegdheid om informatie op te vragen van iedereen die hierin posities heeft. De AFM kan eisen dat een partij zijn positie(s) afbouwt, om speculatie op de voedselderivatenmarkt en daarmee negatieve effecten op voedselprijzen te voorkomen. ESMA stelt de bandbreedte vast waarbinnen de positielimieten worden bepaald.

Productontwikkeling en productinterventie

Een van de speerpunten van MiFID II is een betere bescherming van beleggers. Daarom komen er nieuwe eisen voor de productontwikkeling van een beleggingsonderneming. We maken daarbij onderscheid tussen twee soorten beleggingsondernemingen:

  • een beleggingsonderneming die een financieel instrument ontwikkelt (de manufacturer)
  • een beleggingsonderneming die het product van een derde koopt en distribueert (de distributor).

De manufacturer moet een duidelijke doelgroep hebben en aangeven in welke behoefte het product voorziet. De distributor moet onderzoeken hoe deze doelgroep eruit ziet en welke doelstellingen en behoeftes er zijn. Dat moet hij doen bij het bepalen van zijn gehele aanbod en bij zijn beleggingsdienstverlening. Deze eis is een aanvulling op de al geldende zorgplicht.
 
De AFM kan de marketing en verkoop van financiële instrumenten en gestructureerde deposito’s onder bepaalde omstandigheden opschorten.

Vergunningplicht

Nieuwe marktpartijen die onder de vergunningplicht van MiFID II vallen zijn onder meer handelaren voor eigen rekening die voorheen vrijgesteld waren, zoals:

  • bepaalde commodity handelaren
  • handelaren in emissierechten
  • (rechts)personen met direct electronic access
  • (rechts)personen die als market maker op de derivatenmarkt handelen
  • leden en deelnemers van gereglementeerde markten
  • (rechts)personen die aan high frequency algorithmic trading doen.

Omdat emissierechten straks een financieel instrument zijn, moeten partijen die hier beleggingsdiensten in verlenen ook een vergunning hebben. Ook wordt een nieuw platform geïntroduceerd, de Organised Trading Facility (OTF), en wijzigt het vergunningenregime voor beleggingsondernemingen buiten de EU die binnen de EU actief willen zijn.

Nieuwe vergunningplichtigen mogen vanaf de datum waarop MiFID II moet worden toegepast niet meer zonder vergunning handelen. De AFM overweegt daarom vergunningaanvragen eerder in behandeling te nemen dan de datum waarop MiFID II ingaat. De AFM zal marktpartijen hierover informeren.

Informatie delen

Delen via: deel

Zie ook

Alle onderwerpen