Terug

MiFID II - vergunning voor (nieuwe) marktpartijen

De uitbreiding van de vergunningplicht onder MiFID II is een belangrijk onderdeel van de herziening van MiFID I.

Nieuwe vergunningplichtigen mogen vanaf de datum waarop MiFID II moet worden toegepast niet meer zonder vergunning handelen. De AFM overweegt daarom vergunningaanvragen eerder in behandeling te nemen dan de datum waarop MiFID II ingaat. De AFM zal marktpartijen hierover informeren.

Nieuwe marktpartijen die onder de vergunningplicht van MiFID II vallen zijn onder meer handelaren voor eigen rekening die voorheen vrijgesteld waren, zoals:

  • bepaalde commodityhandelaren
  • handelaren in emissierechten
  • (rechts)personen met direct electronic access
  • (rechts)personen die als market maker op de derivatenmarkt handelen
  • leden en deelnemers van gereglementeerde markten
  • (rechts)personen die aan high frequency algorithmic trading doen.

Omdat emissierechten straks een financieel instrument zijn, moeten partijen die hier beleggingsdiensten in verlenen ook een vergunning hebben. Ook wordt een nieuw platform geïntroduceerd, de Organised Trading Facility (OTF) en wijzigt het vergunningenregime voor beleggingsondernemingen buiten de EU die binnen de EU actief willen zijn.

Vergunningplicht

Met de inwerkingtreding van MiFID II zijn minder partijen uitgezonderd van een vergunningplicht. Daarnaast is de vergunningplicht uitgebreid voor bepaalde partijen. Enkele wijzigingen worden hier toegelicht.

Handel voor eigen rekening

 Partijen die voor eigen rekening handelen waren uitgezonderd van de toepassing van MiFID I voor zover er geen andere beleggingsdiensten of beleggingsactiviteiten werden verleend of verricht, tenzij deze personen market makers op de cash markt waren of er sprake was van systematische internalisatie. Deze uitzondering is onder MiFID II verder ingeperkt. Hierdoor worden meer partijen vergunningplichtig. Dit wordt hierna verder toegelicht.

Market makers

Een deel van de market makers was onder MiFID I niet vergunningplichtig omdat zij niet actief waren op de cash-markt. Onder MiFID II zijn alle market makers vergunningplichtig, inclusief degene die actief zijn op de derivatenmarkt.

Leden/deelnemers gereglementeerde markt/MTF, actief via directe elektronische toegang

Leden of deelnemers van een gereglementeerde markt of MTF die voor eigen rekening handelen worden onder MiFID II vergunningplichtig. Ook handel voor eigen rekening door directe elektronische toegang tot een handelsplatform valt onder MiFID II onder de vergunningplicht. Bij directe elektronische toegang (DEA) staat een lid of deelnemer van een handelsplatform een andere persoon toe van zijn handelscode gebruik te maken. Hier is ook sprake van wanneer een persoon daarbij gebruik maakt van de infrastructuur van het lid of de deelnemer om orders door te geven. De vergunningplicht voor deze partijen geldt overigens niet voor partijen wiens hoofdbedrijf geen financiële onderneming is (non-financials) en die alleen transacties doen om de hoofdactiviteiten te hedgen.

Algoritmische handel

Handel voor eigen rekening waarbij een techniek van hoogfrequente algoritmische handel wordt toegepast is onder MiFID II vergunningplichtig. Bij hoogfrequente algoritmische handel gaat het om high frequency trading waarbij de handel is gebaseerd op minimale koers- en tijdverschillen. Deze handel leidt tot snellere uitvoering van orders, maar ook tot meer operationele risico’s. MiFID II stelt daarom eisen aan de interne bedrijfsvoering van partijen die gebruik maken van een techniek van hoogfrequente algoritmische handel. Verstoringen van de markt moeten hierdoor voorkomen worden. Daarnaast gelden er onder MiFID II bepaalde informatie- en documentatieplichten. Ook moeten handelsplatformen waarop deze handelaren actief zijn onder MiFID II voldoen aan eisen voor de interne bedrijfsvoering.

Handelen voor eigen rekening bij het uitvoeren van orders

Handel voor eigen rekening waarbij wordt gehandeld door orders van cliënten uit te voeren wordt onder MiFID II vergunningplichtig.

Handel in grondstofderivaten, emissierechten of derivaten daarvan

Partijen die voor eigen rekening handelen in grondstofderivaten of emissierechten of derivaten daarvan, worden onder MiFID II in beginsel vergunningplichtig. Ook emissierechten en derivaten daarvan kwalificeren onder MiFID II als financieel instrument. Er is een aanvullende uitzondering voor partijen die in emissierechten handelen als compliance buyer.

Grondstofhandelaren zijn alleen nog uitgezonderd wanneer zij voor eigen rekening handelen in grondstofderivaten in het verlengde van een hoofdactiviteit, die geen financiële activiteit is. De wijze waarop wordt vastgesteld of activiteiten als nevenactiviteit kwalificeren, wordt uitgewerkt in nadere Europese regelgeving.

Incidentele dienstverlening

Zakelijke dienstverleners die incidenteel beleggingsdiensten voor hun cliënten verrichten, hebben hiervoor onder dezelfde voorwaarden als MiFID I geen vergunning nodig. Bijvoorbeeld bepaalde werkzaamheden van notarissen.

Nieuw onder MiFID II  is de nadere bepaling van incidentele dienstverlening:

  • Er is sprake van een nauw verband tussen een zakelijke dienst en een beleggingsdienst aan een cliënt. De beleggingsdienst moet bijkomstig zijn aan de zakelijke dienst. 
  • Het verlenen van incidentele beleggingsdiensten is geen stelselmatige bron van inkomsten voor de zakelijke dienstverlener.
  • De zakelijke dienstverlener maakt geen reclame of algemene promotie voor het verrichten van beleggingsdiensten. De zakelijke dienstverlener mag zijn cliënt alleen een beschrijving geven van deze diensten, bijkomend aan de zakelijke dienst.

Initiatieftest

De MiFID II-regels zijn onder voorwaarden niet van toepassing op beleggingsondernemingen uit een derde land. Dat is het geval bij een beleggingsonderneming die uitsluitend op initiatief van een Nederlandse cliënt beleggingsdiensten verleent of beleggingsactiviteiten verricht voor die cliënt. Deze regel wordt met MiFID II opgenomen in de Wft, maar is niet nieuw. De AFM hanteert namelijk nu de ‘initiative test’.

Bepalend is wie het initiatief heeft genomen voor het verlenen of verrichten van een beleggingsdienst of beleggingsactiviteit. Er is geen sprake van ‘uitsluitend op initiatief van de cliënt’ als een beleggingsonderneming uit een derde land diensten aan cliënten in Nederland aanbiedt, promoot of daarvoor reclame maakt. In dat geval is deze uitzondering niet van toepassing en gelden de MiFID II-regels wel voor de beleggingsonderneming. Deze uitzondering is ook niet van toepassing wanneer de beleggingsonderneming extra beleggingsdiensten of beleggingsactiviteiten gaat verrichten, aanvullend op de beleggingsdiensten of beleggingsactiviteiten die door de cliënt zijn geïnitieerd.

Vergunningverleningprocedure

Op 3 januari 2018 moeten alle ondernemingen die vergunningplichtig zijn onder MiFID II ook daadwerkelijk over die vergunning beschikken. Ondernemingen die op deze datum niet over de juiste vergunning beschikken zijn in overtreding.

Op dit moment is er nog geen inzicht in het aantal nieuwe vergunningplichtige partijen, maar de AFM verwacht een groot aantal aanvragen. De behandeltijd van een aanvraag kan dus aanzienlijk oplopen. Daarom kunt u vanaf 1 april 2017 al een vergunningaanvraag indienen.

Aanvragen die later dan 1 juni 2017 en/of incompleet worden ingediend kunnen mogelijk niet tijdig worden afgehandeld. In de aankomende maanden publiceren wij meer informatie over de procedure en de vereisten van de vergunningaanvraag. Houd hiervoor de website van de AFM in de gaten.

Vergunningverleningvereisten

Onder MiFID II wijzigen naast de reikwijdte van de vergunningplicht ook de vergunningverleningvereisten. Die zijn op bepaalde onderwerpen uitgebreider dan voorheen of nieuw. Voor de vergunningaanvraag wordt dus ook getoetst op deze uitgebreidere of nieuwe vereisten. Voorbeelden hiervan zijn de beheersing van handel met behulp van algoritmes of de samenstelling van het bestuur van de onderneming. De aangescherpte vereisten zijn ook doorlopende eisen. Ondernemingen die nu al beschikken over een vergunning moeten dus ook de nodige inspanningen verrichten om te voldoen aan de aangescherpte normen.

Aanbieden van datarapporteringsdiensten

Om kwalitatief goede marktdata te waarborgen introduceert MiFID II nieuwe vergunningplichtige partijen. Dit zijn de aanbieders van datarapporteringsdiensten. Deze partijen gaan onder doorlopend toezicht staan en moeten over een vergunning van de AFM beschikken. In principe zijn de aanbieders zelfstandige partijen, maar beleggingsondernemingen of marktexploitanten mogen ook datarapporteringsdiensten aanbieden als zij de regels naleven die op de aanbieders van datarapporteringsdiensten van toepassing zijn.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende diensten:

  • exploitatie van een Approved Publication Arrangement (APA)
  • exploitatie van een Consolidated Tape Provider (CTP)
  • exploitatie van een Approved Reporting Mechanism (ARM).

Een APA heeft een vergunning voor dienstverlening op het gebied van de publicatie van transactiemeldingen namens beleggingsondernemingen die buiten een handelsplatform om transacties afwikkelen. Een CTP heeft, kort omschreven, een vergunning voor dienstverlening op het gebied van het verzamelen van marktdata die door handelsplatformen en die via een APA openbaar wordt gemaakt en voor het geconsolideerd beschikbaar stellen aan de markt hiervan. Een ARM heeft een vergunning voor dienstverlening op het gebied van het rapporteren van bijzonderheden van transacties aan nationale toezichthouders of aan ESMA, namens beleggingsondernemingen. Voor de aanbieders gelden verschillende organisatorische eisen.

Organised Trading Facility (OTF)

MiFID II introduceert een Organised Trading Facility (OTF) als nieuwe handelsfaciliteit. Een OTF is een multilateraal handelsplatform waar alleen obligaties, gestructureerde financiële producten, emissierechten en derivaten mogen worden verhandeld. De orderuitvoering op een OTF vindt op discretionaire basis plaats. Dit betekent dat een OTF de vrijheid heeft om een order wel of niet uit te voeren. Dit is dus anders dan op een gereglementeerde markt of een multilaterale handelsfaciliteit, waar het uitgangspunt juist is dat de order moet worden uitgevoerd.

Informatie delen

Delen via: deel

Zie ook

Alle onderwerpen