Leidraad voor standaard risicoprofielen

De AFM heeft op 30 november 2009 een voorstel voor standaard risicoprofielen gepubliceerd. De AFM heeft hierin een standaardindeling van risicoprofielen geïntroduceerd. Deze indeling, A tot en met F, is gekoppeld aan vaste bandbreedtes van de standaarddeviatie als indicator voor het risico. Het doel van deze standaard risicoprofielen is enerzijds de hoeveelheid verschillende profieltermen te beperken tot een beter vergelijkbare set.

De huidige profieltermen zijn onderling nauwelijks te vergelijken. Anderzijds is het doel het risico te beperken dat dezelfde klanten in portefeuilles door verschillende financiële ondernemingen worden ingedeeld met verschillende risico’s.

De AFM heeft in totaal 42 reacties ontvangen op haar voorstel. De meeste respondenten geven aan het bevorderen van de vergelijkbaarheid en transparantie over beleggingen, te steunen. Respondenten geven aan dat het tweede doel niet met het voorstel kan worden bereikt. Op het voorstel zelf is over de respondenten heen verschillend gereageerd. De AFM heeft zowel positieve reacties ontvangen als kanttekeningen bij de voorgestelde invulling. Ook zijn er respondenten die het voorstel in zijn geheel afwijzen.
Enkele respondenten zijn kort na de sluiting van de consultatieperiode gekomen met een voorstel voor aanpassing. De AFM is met deze respondenten in gesprek gegaan om het voorstel beter te begrijpen en hen de gelegenheid te geven het nader uit te werken.

Op basis van deze uitwerking en de andere ontvangen reacties heeft de AFM opnieuw een afweging gemaakt en haar voorstel op punten aangepast. Het voorstel ziet er op grote lijnen nu als volgt uit:

• Financiële ondernemingen kunnen gebruik (blijven) maken van eigen profielbenamingen. Het voorstel om alleen profielnamen A tot en met F te hanteren komt daarmee te vervallen.
• De AFM zal in de vorm van een leidraad de uitgangspunten publiceren voor de onderbouwing van de wijze waarop het risico van de profielen wordt vastgesteld en de invulling van de beleggingen die gekoppeld zijn aan de profielen. Deze uitgangspunten zijn gericht op een meer uitgebreide en specifieke informatievoorziening, dan nu bij veel marktpartijen het geval is.
• Financiële ondernemingen dienen te kunnen onderbouwen aan de AFM dat de risicoprofielnaam en de invulling van de achterliggende portefeuille passen bij elkaar. De AFM introduceert hiervoor een risicobalk. Daarbij wordt een koppeling gemaakt tussen de standaarddeviatie van de portefeuille en de profielnaam. In de eerder genoemde leidraad zal de AFM specifiek ingaan op het gebruik van deze risicobalk.

Door het voorstel beoogt de AFM:

• Te voorkomen dat een zelfde profielnaam bij verschillende financiële ondernemingen een totaal ander risico (qua volatiliteit) heeft, zonder dat consumenten dit kunnen beseffen;
• Grote verschillen tussen portefeuilles met min of meer gelijkwaardige risicobenamingen te voorkomen;
• Meer realistisch verwachtingsmanagement voor consumenten ten aanzien van hun beleggingen;
• Een referentiekader ten aanzien van risico voor consumenten te introduceren.

Dit voorstel legt meer verantwoordelijkheid bij de marktpartijen, dan het geconsulteerde voorstel. De AFM gaat er vanuit dat marktpartijen aan deze verantwoordelijkheid op een goede manier invulling geven. Mocht dit niet tot de gewenste verbeteringen leiden, dan kan de AFM ervoor kiezen om het voorstel aan te scherpen. Om marktpartijen te ondersteunen bij het nemen van initiatieven om de kwaliteit van de dienstverlening en de verstrekte informatie aan consumenten te verbeteren, zal de AFM het voorstel, met behulp van marktpartijen, verder uitwerken in een leidraad. De AFM verwacht de leidraad in oktober 2010 te publiceren.