De AFM staat geen side pockets toe omdat een fonds hetzij een open-end structuur hetzij een closed end structuur dient te hebben. Opsplitsing van fondsen staat de AFM onder voorwaarden wel toe.
Opsplitsen van beleggingsinstellingen
Het juridisch afsplitsen van de illiquide beleggingen in een nieuwe beleggingsinstelling of nieuwe subfonds is toegestaan. Belangrijke voorwaarden daarvoor zijn dat:
(1) de nieuwe beleggingsinstelling bij de AFM wordt aangemeld en apart wordt geregistreerd. Deze beleggingsinstelling zal naar verwachting een closed-end karakter hebben;
(2) de nieuwe beleggingsinstelling een eigen, objectief vastgestelde intrinsieke waarde heeft. Uiteraard dienen illiquide beleggingen voor de opsplitsing eerst te zijn afgewaardeerd;
(3) de beheerder in alle communicatie transparant is over de afsplitsing en de gevolgen voor de performance van de huidige beleggingsinstelling;
(4) de beheerder de driemaandstermijn voor voorwaardenwijzigingen van de huidige beleggingsinstelling in acht neemt;
(5) het opsplitsen van een beleggingsinstelling wordt beschouwd als een wijziging van de voorwaarden tussen de beheerder en de deelnemers. De beheerder moet een voorstel tot wijziging en de daadwerkelijke wijziging van de voorwaarden bekend maken in een advertentie in een landelijk verspreid Nederlands dagblad of aan het adres van iedere deelnemer en op zijn website. De beheerder moet de wijziging toelichten en de AFM in kennis stellen. In een aantal gevallen is ook instemming van de deelnemers vereist.
Als de afsplitsing van de illiquide beleggingen gebeurt om deze beleggingen te liquideren, kan de AFM toestaan dat het fonds wordt geregistreerd zonder het aanvullend opstellen van een prospectus. Er moet dan sprake zijn van:
- de afsplitsing van een niet-substantiële deel van de beleggingen (in een nieuwe beleggingsinstelling);
- de nieuwe beleggingsinstelling heeft een eindige duur en als enig doel de liquidatie van de beleggingen binnen een redelijke termijn;
- alleen de zittende beleggers zijn gerechtigd tot de liquidatie uitkeringen;
- de participaties zijn niet overdraagbaar aan derden.
Aandachtspunten
De AFM ziet een aantal belangrijke aandachtspunten voor beheerders van beleggingsinstellingen die overwegen een deel van de illiquide beleggingen in een beleggingsinstelling af te splitsen in een nieuwe beleggingsinstelling. Beheerders dienen altijd in het belang van de deelnemers te handelen. Het afsplitsen van een deel van de illiquide beleggingen moet in het belang zijn van alle deelnemers, zowel de huidige deelnemers, de uittredende deelnemers als de nieuwe deelnemers van de beleggingsinstelling.
Beheerders dienen transparant te zijn richting alle deelnemers zodat zij begrijpen wat de afsplitsing van een deel van de illiquide beleggingen van de beleggingsinstelling in een nieuwe beleggingsinstelling inhoudt, zij alle risico’s kunnen inschatten en weten waar de beleggingsinstelling in belegt. Voor het illiquide deel van de beleggingen moeten beleggers met name goed zicht hebben op de volgende zaken:
- de waardering van het fonds en de daaraan onderliggende berekening van de - liquide én illiquide - beleggingen;
- de performance en de historische rendementsoverzichten waarin de illiquide beleggingen worden meegenomen;
- de invloed van de illiquide beleggingen op hoogte van de kosten, waaronder de management fee;
- het beleggingsbeleid voor zowel de liquide als illiquide beleggingen.
Ook mogen beleggers niet plotseling worden geconfronteerd met een afgesplitst deel (illiquide beleggingen) van de beleggingsinstelling zonder dat zij daadwerkelijk gelegenheid hebben gehad om uit de beleggingsinstelling te kunnen stappen. Voorts dient de beheerder te allen tijde de driemaandstermijn in acht te nemen, aangezien het afsplitsen van een deel van de illiquide beleggingen in een nieuwe beleggingsinstelling een voorwaardenwijziging met zich mee brengt als bedoeld in artikel 4:47, derde lid, Wft.