Wijzigingen Wft
Het uitoefenen van het clearingbedrijf is in de Wft een vergunningplichtige activiteit waarop DNB het prudentieel en de AFM het gedragstoezicht uitoefent. Dit ‘directe’ toezichtregime was voor invoering van de Wft niet aanwezig. De voor clearinginstellingen geldende gedragsregels hebben betrekking op de volgende terreinen:
Toegankelijkheid en transparantie
Voor het effectief functioneren van de kapitaalmarkt is het van belang dat op handelsplatformen actieve marktpartijen toegang hebben tot de clearing. De clearinginstelling vormt een cruciale schakel tussen het handelsplatform en de centrale afwikkeling. Zonder toegang tot de centrale afwikkeling is het voor een handelende partij niet mogelijk om haar activiteiten op het handelsplatform te verrichten. Om dit te waarborgen moeten clearinginstellingen objectieve toegangsvoorwaarden hebben, die openbaar zijn. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan risicotechnische overwegingen om partijen al dan niet als cliënt te accepteren.
Marktintegriteit
Clearinginstellingen met zetel in Nederland worden evenals banken en beleggingsondernemingen onderworpen aan wettelijke regels op het gebied van integere bedrijfsvoering ten aanzien van het optreden op markten in financiële instrumenten.
Deze regels houden in dat clearinginstellingen adequate maatregelen treffen om belangenconflicten met betrekking tot transacties in financiële instrumenten te beheersen voorzover die zich voordoen. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het verzuimen om cliënten aan te sporen effecten te leveren, omdat de clearinginstelling verdient aan het uitlenen van eigen stukken aan de cliënt, of het niet voorkomen van een cash compensatie in geval van een 'buy in' ten koste van een cliënt waarbij de clearinginstelling de ontvangende partij is.
Daarnaast moet een clearinginstelling met zetel in Nederland adequate maatregelen nemen om te voorkomen dat koersgevoelige informatie bekend wordt buiten de kring van personen die uit hoofde van uitoefening van hun werkzaamheden met deze informatie bekend dienen te zijn. Ook moet een clearinginstelling waarborgen dat de aan de onderneming verbonden personen uiterste zorgvuldigheid betrachten in de behandeling van deze informatie.
Tevens moet de clearinginstelling met zetel in Nederland beschikken over een gedragscode voor privétransacties door aan de onderneming verbonden personen die direct of indirect bij transacties van de onderneming in financiële instrumenten zijn betrokken dan wel anderszins uit hoofde van hun werkzaamheden over voorwetenschap beschikken of kunnen beschikken.
Tot slot moet de clearinginstelling met een zetel in Nederland over een adequaat controlemechanisme beschikken en daarvoor een persoon aanwijzen die belast is met het interne toezicht op de naleving van de bovengenoemde maatregelen.
Informatieverstrekking
De uitgebreide informatieverplichtingen die gelden tussen financiële ondernemingen en cliënten/consumenten zijn niet van toepassing op de verhouding tussen clearinginstellingen en hun professionele klanten. Wel wordt een clearinginstelling geacht haar cliënten na afloop van iedere handelsdag te informeren over haar posities. Het is niet uitgesloten dat het in bepaalde gevallen noodzakelijk is om de cliënt ook op andere momenten informatie te verstrekken. Tevens dient zij de cliënt zo snel mogelijk te informeren indien zich een onderdekking voor wat betreft het onderpand bij de door de cliënt aangegane verplichtingen voordoet. Dit is iets wat veelal vanuit de aard van de dienstverlening al vanzelfsprekend gebeurt.
Voorts is de meldingsplicht voor accountants met een zetel in Nederland ook van toepassing verklaard voor clearinginstellingen. Dit betekent dat de externe accountant de plicht heeft om, zodra hij in zijn regulier onderzoek bij een clearinginstelling vaststelt dat de gedragsnormen van de AFM in het geding komen of zijn gekomen, dit aan de AFM te melden.
Zorgvuldige dienstverlening
De clearinginstelling dient haar cliënten zorgvuldig te behandelen. Daarvoor wordt zij geacht te handelen in het belang van de cliënt, dat wil zeggen de belangen van de cliënt voorrang te geven boven haar eigen belang en cliënten onder gelijke omstandigheden gelijk te behandelen.Tevens dient de clearinginstelling te beschikken over een adequate klachtenafhandeling gericht op een spoedige en zorgvuldige behandeling. Gelet op de professionaliteit van de cliënten van clearinginstellingen wordt het niet nodig geacht om, zoals bij beleggingsondernemingen, gedetailleerde regels op te stellen hoe de klachtenafhandeling moet worden vormgegeven.
Bedrijfsvoering
Een clearinginstelling met een zetel in Nederland en clearinginstellingen die via een bijkantoor actief zijn in Nederland moeten de bedrijfsvoering op zodanige wijze inrichten dat dit ondersteunend is aan het realiseren van de gestelde gedragsnormen in de Wft.
Voor clearinginstellingen gelden ook prudentiële regels. Op de naleving hiervan houdt De Nederlandsche Bank toezicht. Voor meer informatie omtrent de prudentiële regels verwijzen wij u dan ook naar DNB. Ook wijzen wij u graag op het volgende. Door De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten is een informatiebrochure opgesteld die nader ingaat op het toezicht op clearinginstellingen uit hoofde van de Wft.