Kwaliteit van financiële dienstverlening wordt beter

De AFM werkt sinds 2006 aan de verbetering van de kwaliteit van financiële dienstverlening aan consumenten. Het doel op de lange termijn is kwalitatief goede financiële dienstverlening in het belang van de consument. Dit betekent dat provisies worden vervangen voor directe beloning en dat de noodzakelijke gedragsverandering van productgerichte verkoop naar relatiegericht advies is gerealiseerd. Dit veranderproces vindt plaats in een sector die zich momenteel in een transitie bevindt naar een situatie zonder provisies. Vakbekwaamheidregels moeten gaan bijdragen aan betere advisering.

Doelstellingen 2012

In 2012 moet de kwaliteit van de financiële dienstverlening aantoonbaar verder worden verbeterd. Het afgelopen jaar heeft de AFM zwaar ingezet op beleidsmatige trajecten, zoals het provisieverbod en vakbekwaamheid. In het komend jaar leggen we een accent op het voorbereiden en het begeleiden van marktpartijen bij het maken van de noodzakelijke gedragsveranderingen. Dat gebeurt onder andere door bepaalde regels nader uit te werken, bijvoorbeeld de vormgeving van het dienstverleningdocument, en door helderheid te verschaffen over de manier waarop we toezicht gaan houden op de nieuwe regels.

Het opschonen van de zogenaamde “onderkant” van de markt, waarbij niet-integere en slecht adviserende partijen worden aangepakt, blijft ook in 2012 een speerpunt voor de AFM.

Het voorgenomen provisieverbod bij de advisering van complexe producten spoort financieel dienstverleners aan om kritisch te kijken naar hun bedrijfs- en verdienmodel (inclusief de manier waarop klanten advies krijgen). Dat heeft, net als de nieuwe vakbekwaamheidseisen, gevolgen voor de kwaliteit van de financiële dienstverlening. De AFM wil in 2012 verder inzicht krijgen in de verschuivingen die de komst van het provisieverbod en de nieuwe vakbekwaamheidseisen met zich meebrengen. Van het provisieverbod wordt verwacht dat het een positieve werking zal hebben voor de kwaliteit van het advies doordat adviseurs niet langer een prikkel krijgen die strijdig zijn met het belang van de klant. Voorkomen moet worden dat er via andere wegen alsnog vergoedingsprikkels worden geïntroduceerd die leiden tot hoge kosten of anderszins ingaan tegen het belang van de klant.

Activiteiten 2012

De AFM doet in 2012 onderzoek naar de kwaliteit van de advisering, onder meer over pensioenen. Eerder gesignaleerde misstanden op pensioengebied hebben geleid tot aangepaste wettelijke normen. Hierdoor kan de AFM, waar nodig, op deze zaken handhaven.

In 2012 houdt de AFM toezicht op de nieuwe regels van de zogeheten 'kennelijk onredelijke beloning', op passende commissies voor gevolmachtigd agenten en op het bonusverbod op schadeprovisies. Deze wijzigingen in de provisieregels geven de AFM bevoegdheid om, indien nodig, handhavende maatregelen te nemen. Het toezicht is hierbij 'risicogeoriënteerd', dat wil zeggen dat het toezicht gebaseerd wordt op signalen die de AFM uit de markt krijgt.

Daarnaast sluiten wij aan bij ontwikkelingen in de markt, zoals innovaties van financieel dienstverleners en acties van bondgenoten. Ook de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen blijven we nauwlettend volgen, om waar mogelijk onze rol als oriëntatiepunt over de verschillende issues in de financiële dienstverlening te vervullen. De AFM blijft de dialoog aangaan met belangrijke betrokkenen. De AFM steunt initiatieven van bondgenoten in de markt die in het verlengde liggen van deze doelstelling.