Hoe werkt provisie in de praktijk?

Tussenpersonen zijn verplicht om je inzicht te geven in de hoogte van hun provisie als ze je een complex product of hypotheek verkopen. De provisie is de beloning die de tussenpersoon ontvangt van een financiële instelling (bv. een bank) voor het bemiddelen voor je hypotheek. In deze voorbeelden kun je lezen hoe provisie in de praktijk werkt.

Tijdstip van informatie over provisie

Paul wil altijd het naadje van de kous weten. Hij heeft belangstelling om zijn pensioen te regelen via banksparen. Uiteraard weet hij dat adviseurs ook provisie ontvangen. Bij het eerste telefoongesprek met een adviseur vraagt hij daar dus meteen om. Die informatie kunnen ze hem niet zo snel geven, omdat hij nog geen specifiek product heeft gekozen. Nadat hij langs is geweest voor een adviesgesprek krijgt hij de informatie over de provisie thuisgestuurd.

Hoe werkt dit in de praktijk?
Een financieel adviseur is verplicht om actief, voordat je de overeenkomst sluit, de exacte hoogte van de provisie te vertellen. De tussenpersoon moet je de informatie schriftelijk geven en de mogelijkheid bieden om vragen te stellen. Een adviseur is ook verplicht een dienstverleningsdocument op te stellen voor de consument. Dit document geeft je inzicht wat de tussenpersoon voor je gaat doen, wat hij aan beloning hiervoor ontvangt en waar dit vanaf hangt. Zo kun je later niet voor verrassingen komen te staan. De tussenpersoon moet deze informatie geven na het eerste oriëntatie gesprek.

***

Een bank die zijn eigen product verkoopt

Clarence regelt al zijn bankzaken al jaren bij dezelfde bank. Nu wil hij een tweede hypotheek afsluiten, omdat hij een nieuwe dakkappel wil plaatsen. Hij gaat bij zijn filiaal langs en heeft een gesprek met de bankmedewerker. De bank kan een aantrekkelijk aanbod doen. Ook de kosten van het advies komen aan de orde. De bankmedewerker geeft aan dat zijn advies inderdaad geld kost. De hoogte hoeft de bank niet te vertellen, omdat het zijn eigen producten verkoopt.

Hoe werkt dit in de praktijk?
Volgens de huidige regels zijn alleen financiële adviseurs verplicht om de exacte hoogte van de provisie bij complexe producten te geven. Als je nu rechtstreeks naar een bank of verzekeraar toe stapt moet de aanbieder je schriftelijk laten weten dat hij kosten maakt voor de advisering en de distributie (bijvoorbeeld een reclamecampagne).

***

Hypotheek en provisie

Wim en Marieke kopen een huis in Nieuwegein. Voor hun nieuwe huis hebben ze een hypotheek nodig van €200.000. Ze spreken met een hypotheekadviseur af dat de helft van hun hypotheek aflossingsvrij is. Voor het andere deel kiezen ze een spaarhypotheek. De hypotheekadviseur vraagt een aantal offertes op. Wim en Marieke kijken goed naar de voorwaarden en de rente en maken hun keuze. De adviseur laat weten dat hij €3000 provisie krijgt van de bank voor zijn bemiddeling. Wim en Marieke gaan hiermee akkoord en zetten hun handtekening.

Hoe werkt dit in de praktijk?

• Vereniging Eigen Huis heeft begin 2009 een indicatie gegeven voor de hoogte van de gemiddelde provisies per hypotheeksoort. Voor een spaarhypotheek is dat 2%, aflossingsvrij 1%, hybride hypotheek 2,5%, banksparen 1,6%.

• Geeft jouw tussenpersoon geen informatie over provisies? Vraag erom.

***

Geen provisie verplicht

Martijn gaat op kamers. Hij wil zijn spullen verzekeren. Want wat gebeurt er als er plotseling brand uitbreekt? Zijn computer, boeken en televisie verzekert hij juist daarvoor. Martijn is dus op zoek naar een goedkope inboedelverzekering. Zijn ouders verwijzen hem naar hun eigen advieskantoor. Martijn wil graag weten welke provisie het kantoor krijgt van de verzekeringsmaatschappij voor het regelen van de verzekering. Wat blijkt? Het kantoor hoeft voor schadeverzekeringen helemaal niet te laten weten welke provisie ze ontvangt. Omdat Martijn blijft aandringen, geven ze het uiteindelijk wel.

Hoe werkt dit in de praktijk?

• Een adviseur hoeft alleen bij complexe producten of een hypotheek informatie te geven over de hoogte van de provisie. Een complex financieel product is een combinatie van soorten producten. Bijvoorbeeld een combinatie van beleggen, sparen, verzekeren of lenen.
• Vergelijk schadeverzekeringen dus vooral op voorwaarden en premie.

***

Beleggingsverzekering

Joanne leest in een tijdschrift een artikel over beleggen via een verzekering. Ze neemt contact op met haar financieel adviseur. Ze maken een afspraak. De adviseur bekijkt de persoonlijke situatie uitgebreid. Een beleggingsverzekering past binnen het financiële plaatje van Joanne. Hij vertelt dat hij zaken doet met vier aanbieders. Joanne wil graag weten wat de verschillen zijn. De adviseur legt de verschillen tussen de producten uit. Joanne vraagt welke provisie de adviseur voor zijn diensten krijgt. Nu blijkt dat de adviseur van de ene aanbieder meer provisie krijgt voor zijn bemiddeling dan van een andere aanbieder. Joanne trekt haar stoute schoenen aan en vraagt of ze iets van de provisie terug kan krijgen. De adviseur gaat hiermee akkoord. Dat levert haar €500 op.

Hoe werkt dit in de praktijk?

• Vergelijk de provisie met die van een andere tussenpersoon en onderhandel erover. Meer informatie over de hoogte van provisies vind je ook op internet. Maar kijk niet alléén naar de verschillen in provisie. Uiteindelijk gaat het natuurlijk om het advies en het financiële product dat je krijgt aangeboden. Als dat heel aantrekkelijk is, terwijl de provisie voor de tussenpersoon relatief hoog is, maakt dat voor jouw keuze niets uit.
• Probeer kritisch te zijn. Wat doet je tussenpersoon precies voor het geld? Kan het iets minder? Kun je zelf informatie inwinnen, voorwerk doen en daarmee korting krijgen?
• Vraag ook naar de provisie die hij ontvangt voor andere producten (dus geen complexe producten of hypotheken). Hij is niet verplicht je dit te vertellen, maar als hij het wel doet, geeft dat je ook inzicht.